iphone app
android app
iphone app android app
Δευτέρα 27 Μαρτίου 2017
ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ ΧΑΝΙΑ

Φωτογραφίες ντοκουμέντο από τη σφαγή στο Κοντομαρί


Ημερομηνία δημοσίευσης:
Τελευταία ενημέρωση:

Εβδομήντα πέντε χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την αποφράδα ημέρα της 2ας Ιουνίου του 1941, όταν γερμανοί στρατιώτες προχώρησαν στην πρώτη μαζική σφαγή αμάχων που σημειώθηκε σε κατεχόμενη από τη ναζιστική Γερμανία χώρα. Ο λόγος για τη σφαγή στο Κοντομαρί Χανίων, όπου οι εισβολείς εκτέλεσαν τους άρρενες κατοίκους του χωριού.

Λίγα 24ωρα νωρίτερα είχε ολοκληρωθεί με επιτυχία η απόβαση των γερμανικών δυνάμεων στην Κρήτη, το χώμα της οποίας υπερασπίστηκαν σθεναρά, με τη βοήθεια των συμμάχων, οι ντόπιοι. Ανάμεσα σ' αυτούς, υπήρχαν πάρα πολλοί με καταγωγή από το Κοντομαρί. Άλλωστε, το μαρτυρικό χωριό απέχει μόλις 3 χιλιόμετρα από το αεροδρόμιο του Μάλεμε.

Κατά την έναρξη της αεραποβατικής επιχείρησης στην Κρήτη, οι αλεξιπτωτιστές του 3ου τάγματος της 1ης Μεραρχίας Αλεξιπτωτιστών της Βέρμαχτ, προσγειώνονταν σε πολύ κοντινή απόσταση από το εν λόγω δρόμιο. Εκεί, όμως, τους περίμεναν Νεοζηλανδοί στρατιώτες και ντόπιοι. Τα όπλα που κρατούσαν οι τελευταίοι, χαρακτηρίστηκαν τότε ως «απαρχαιωμένα» και "πρωτόγονα". Οι μαρτυρίες αναφέρουν ότι οι Κρητικοί αμύνονταν χρησιμοποιώντας δρεπάνια, μαχαίρια, τσεκούρια, αλλά και κατσαρόλες.

Οι αλεξιπτωτιστές σε καμία περίπτωση δεν περίμεναν την αντίσταση που συνάντησαν: Υπέστησαν μεγάλες απώλειες, καθώς έχασαν από 400 έως 600 άνδρες. Σ' αυτούς συμπεριλαμβάνεται και ο διοικητής του 3ου Τάγματος, ταγματάρχης Ότο Σέρμπερ. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την «πρωσική ηθική περί πολέμου» η οποία ήταν αντίθετη με την εμπλοκή πολιτών σε πολεμικές συρράξεις, οι οποίες έπρεπε να γίνονται μόνο από στρατιώτες, εξαγρίωσε τη γερμανική ηγεσία. Εξάλλου, οι ναζί δεν μπορούσαν να χωνέψουν ότι οι αλεξιπτωτιστές τους, οι οποίοι σε άλλες περιοχές της Ευρώπης, είχαν παίξει σημαίνοντα ρόλο στην επιτυχία του Τρίτου Ράιχ, στη Μάχη της Κρήτης υπέστησαν πανωλεθρία.


Διαταγή από... ψηλά

Τη διαταγή για τα αντίποινα για την θανάτωση των ναζί εισβολέων, έδωσε ο ίδιος ο αντικαγκελάριος του Τρίτου Ράιχ, Χέρμαν Γκέρινγκ. Ο επικεφαλής του Σώματος των Αλεξιπτωτιστών, Κουρτ Στούντεντ εξέδωσε με τη σειρά του διαταγή, σύμφωνα με την οποία οι στρατιωτικές μονάδες που ενεπλάκησαν σε μάχες με πολίτες, όφειλαν να προβούν σε αντίποινα. Τη διαταγή ανέλαβε να εκτελέσει ο υπολοχαγός Χορστ Τρέμπες, ο οποίος μετέβη στο Κοντομαρί μαζί με όσους άνδρες του 3ου Τάγματος Αλεξιπτωτιστών είχαν απομείνει ζωντανοί.

Οι Γερμανοί συγκέντρωσαν το σύνολο των κατοίκων στο χωριό και στη συνέχεια απελευθέρωσαν τα γυναικόπαιδα. Κατόπιν οδήγησαν όλους τους άνδρες σε ελαιώνα έξω από το χωριό, όπου τους εκτέλεσαν. Γλίτωσαν μόνο όσοι ήταν πολύ ηλικιωμένοι, ή κάτω των 18… Οι πληροφορίες για τον αριθμό των εκτελεσθέντων ποικίλλουν, πάντως σε κάθε περίπτωση θεωρείται ότι στη σφαγή του Κοντομαρί, εκτελέστηκαν εν ψυχρώ τουλάχιστον 23 κάτοικοι του χωριού. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι οι εκτελεσθέντες έφτασαν τους 60.


Ο Γερμανός... σωτήρας

Τη Σφαγή στο Κοντομαρί αποτύπωσε με τον φωτογραφικό του φακό ο Φραντς - Πέτερ Βάιξλερ, ο οποίος ήταν πολεμικός ανταποκριτής στο Τμήμα Προπαγάνδας της Βέρμαχτ. Μερικούς μήνες αργότερα, ο Βάιξλερ απολύθηκε από το στρατό, κατηγορούμενος για εσχάτη προδοσία: Είχε βοηθήσει κάποιους Κρητικούς να γλιτώσουν, ενώ δημοσιοποίησε και κάποιες από τις φωτογραφίες της Σφαγής.

Μετά τη λήξη του πολέμου και την ήττα των ναζί, ο Βάιξλερ κατέθεσε ως μάρτυρας κατηγορίας στη δίκη της Νυρεμβέργης. Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι το 1955 επισκέφθηκε το μαρτυρικό χωριό, οι κάτοικοι του οποίου δεν τον είχαν ξεχάσει και τον υποδέχτηκαν θερμά. Τα φωτογραφικά ντοκουμένα παρέμειναν θαμμένα στα συρτάρια των ομοσπονδιακών αρχείων της Δυτικής Γερμανίας μέχρι το 1980, οπότε και ανακαλύφθηκαν από τον Έλληνα δημοσιογράφο, Βάσο Μαθιόπουλο.

Επιμέλεια: Νικόλας Αγγελίνος

Πηγές: sansimera.gr, βικιπαίδεια, palmografos.com

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση