iphone app
android app
iphone app android app
Πέμπτη 25 Μαΐου 2017
Πρόσφυγας

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια είναι τα δικαιώµατά του


Ημερομηνία δημοσίευσης:
Τελευταία ενημέρωση:

Ένας χρήσιμος οδηγός για όλους μας από την ΕΛΜΕ Χανίων.


Σκοπιµότητα

Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους, ως προς τα δικαιώµατά του πολίτης του κόσµου.


∆ιάρκεια

Ένα µήνα


∆ιαθεµατικότητα

Ιστορία, Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, Κοινωνιολογία, ∆ίκαιο, Οικονοµικά, Γεωγραφία, Γλώσσα


Στόχοι

•      Να γίνουν γνωστά τα δικαιώµατα των προσφύγων και να εκτιµηθεί ο βαθµός υλοποίησής τους µέσω µιας ερευνητικής και διαµορφωτικής αξιολόγησης.  

•      Να οικοδοµηθεί η έννοια του πρόσφυγα µέσω ενεργητικής µάθησης.

•      Να ενηµερωθούν οι µαθητές για θέµατα προσφύγων στη χώρα.

•      Να διακρίνουν την έννοια πρόσφυγας από άλλες κατηγορίες ξένων πολιτών.

•      Να αναπτύξουν οι µαθητές κατανόηση για την κατάσταση και τις ανάγκες του πρόσφυγα.

•      Να αναπτύξουν δεξιότητες διαχείρισης και επιλογής των πληροφοριών που παρέχονται στο διαδίκτυο.


Υλικό

•      Το Φύλλο Γενικών Πληροφοριών - Πρόσφυγες (στο Υλικό)

•      Το Φύλλο εργασίας- Τι έµαθα για τους πρόσφυγες, λίστα αυτο-αξιολόγησης (στο

Υλικό)

•      Πρόσβαση στο διαδίκτυο όπου θα συγκεντρωθούν όλες οι πληροφορίες (προϋπόθεση για την έρευνα).

•      (προαιρετικά) Έκθεση (2006) για την Ελλάδα µε τίτλο Μακριά από τα φώτα της δηµοσιότητας: Τα δικαιώµατα των αλλοδαπών και των µεταναστών παραµένουν στο ηµίφως.


∆ιαδικασία

Οι µαθητές µπορούν να εργαστούν είτε ατοµικά είτε οµαδικά, ανάλογα µε τον απαιτούµενο  βαθµό εµπέδωσης των στόχων.

1.      ∆ώστε στους µαθητές να µελετήσουν το Φύλλο Γενικών Πληροφοριών - 

Πρόσφυγες.  ∆ιευκρινίστε πιθανές απορίες τους.

2.      Εξηγήστε τους ότι θα διεξάγουν µια έρευνα µε θέµα τους πρόσφυγες, σε τρεις φάσεις. Στην πρώτη φάση θα αναζητήσουν πληροφορίες στο διαδίκτυο, θα συζητήσουν και θα αξιολογήσουν το αποτέλεσµα της έρευνάς τους. Στη δεύτερη φάση θα επαναλάβουν την έρευνα σύµφωνα µε την αυτο-αξιολόγηση της προηγούµενης φάσης, εστιάζοντας στα σηµεία που θεώρησαν περισσότερο σηµαντικά. Στην τρίτη και τελευταία φάση θα γράψουν µια αναφορά µε τα πορίσµατά τους και θα τη συζητήσουν στην τάξη.

3.      Αφήστε ένα λογικό χρόνο ώστε οι µαθητές να επισκεφτούν τη σελίδα του Ελληνικού Τµήµατος της ∆ιεθνούς Αµνηστίας και να ερευνήσουν τις πληροφορίες και το φωτογραφικό υλικό για τους πρόσφυγες. Πείτε τους ότι στις σελίδες της οργάνωσης µπορούν να βρουν ∆ελτία Τύπου, Εκθέσεις, Φωτογραφικό υλικό, προσωπικές ιστορίες, ορισµούς για όλες τις σχετικές έννοιες (µετανάστης, εκτοπισµένος, κλπ).  

4.      Εξηγήστε τους ότι µπορούν να κρατούν σηµειώσεις ή να τυπώσουν σελίδες ώστε να έχουν άµεση πρόσβαση στις πληροφορίες που βρίσκουν ενδιαφέρουσες.  

5.      Όταν έχουν ολοκληρώσει την έρευνα, σε καθορισµένη ηµέρα δώστε τους το Φύλλο εργασίας- Τι έµαθα για τους πρόσφυγες ώστε να κάνουν µια αυτο-αξιολόγηση των πληροφοριών που συγκέντρωσαν.

6.      Όταν ολοκληρωθεί η αυτο-αξιολόγηση, ορίζεται ένα χρονικό διάστηµα ικανό για την επανάληψη της έρευνας στα σηµεία που θα ήθελαν να εστιάσουν οι µαθητές σε δεύτερη φάση. Στην ηµεροµηνία που ορίζεται, οι µαθητές παρουσιάζουν τα νέα τους πορίσµατα και ακολουθεί συζήτηση.  


Ερωτήσεις για τη συζήτηση:

-      Τι σηµαίνει πρόσφυγας;

-      Έχουν δικαιώµατα οι πρόσφυγες;

-      Πόσοι άνθρωποι είναι ξεριζωµένοι στον κόσµο;

-      Η Ελλάδα αναγνωρίζει τα δικαιώµατα των προσφύγων;

-      Σε ποιες περιοχές της χώρας έχουµε περισσότερες πιθανότητες να συναντήσουµε πρόσφυγες που έχουν έρθει πρόσφατα στη χώρα; Γιατί;

-      Τα άλλα κράτη έχουν αναλάβει την υποχρέωση να υποδέχονται πρόσφυγες;

-      Γιατί µια χώρα υποδοχής µπορεί να µην θέλει να δεχτεί πρόσφυγες; Τι πρόβληµα θα υπήρχε αν τους υποχρέωνε να επιστρέψουν στη χώρα τους; Ποια ανθρώπινα δικαιώµατα ισχύουν σε αυτήν την περίπτωση;

-      Γιατί χρησιµοποιείται ο όρος πρόσφυγες;

-      Πώς αλλιώς ορίζονται οι άνθρωποι που ξεριζώνονται και ξεσπιτώνονται;  

-      Πώς θα όριζες τον πρόσφυγα, αν έπρεπε να δώσεις µια γενική περιγραφή;

-      Πώς προστατεύει ο Οργανισµός Ηνωµένων Εθνών τα δικαιώµατα των προσφύγων;

-      Ο Ύπατος Αρµοστής καταθέτει µια έκθεση για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων κάθε χρόνο. Τι υποθέτετε ότι θα αναφέρει σε αυτήν και που πιστεύετε ότι απευθύνεται;

7.      Αφού έχει κατανοηθεί ο τρόπος προστασίας των δικαιωµάτων των προσφύγων κάθε οµάδα ή µαθητής αναλαµβάνει να παρουσιάσει στην επόµενη φάση της εργασίας µια σύντοµη Έκθεση για την κατάσταση των προσφύγων στην Ευρώπη σήµερα (500 λέξεις). Ο καθένας θα εστιάσει στα σηµεία που θεωρεί σηµαντικότερα. Η έκθεση µπορεί να περιλαµβάνει βασικές πληροφορίες, παραδείγµατα, πηγές, συστάσεις προς τις αρχές, άλλες προτάσεις.

8.      Αφού παρουσιαστούν οι εκθέσεις, οι µαθητές συζητούν τα παρακάτω:

Α) Ποιες πληροφορίες έχουν αναφερθεί περισσότερο; Είναι οι σηµαντικότερες; Β)   Αναφέρονται από κάποια έκθεση ενδιαφέρουσες πληροφορίες που δεν έχουν εντοπίσει οι άλλες εκθέσεις; Ποιες ήταν οι πηγές τους;

Γ)    Ποιες πληροφορίες πρέπει να προτάσσονται και πώς είναι καλύτερα, κατά τη γνώµη σας, να καταλήγει µια τέτοια έκθεση;

9.      Ολοκλήρωση: Οι εκθέσεις, οι τυπωµένες πληροφορίες και όποιο άλλο πληροφοριακό υλικό θεωρούν οι µαθητές σκόπιµο αναρτώνται σε ένα ταµπλώ.

Μπορεί, επίσης, να οργανωθεί µια ενηµέρωση.

10.      Εργασία επέκτασης: Ερευνήστε ποιες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις ενεργοποιούνται στην Ελλάδα για την προστασία των προσφύγων & ποιες εκδηλώσεις διοργανώνονται στις οποίες συµµετέχουν σωµατεία και οργανώσεις προσφύγων;

11.      Πάρε µέρος στην υπεράσπιση των δικαιωµάτων των προσφύγων:

Μπείτε στη σελίδα της ∆ιεθνούς Αµνηστίας και πάρτε µέρος στη δράση για την υπεράσπιση των προσφύγων.


ΦΥΛΛΟ ΓΕΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ


Α. Η Σύµβαση του 1951 για το καθεστώς των Προσφύγων  

Η διαδικασία για την ανάπτυξη ενός σώµατος διεθνών νόµων και συµβάσεων για τους πρόσφυγες ξεκίνησε στις αρχές του 20ου αιώνα υπό την αιγίδα της Κοινωνίας των Εθνών (του προποµπού των Ηνωµένων Εθνών). Η διαδικασία ολοκληρώθηκε το 1951 όταν µια

Συνέλευση των Ηνωµένων Εθνών αφιερωµένη στο θέµα των προσφύγων υιοθέτησε τη Σύµβαση για το Καθεστώς των Προσφύγων. Από το 1952, όπου η ∆ανία ήταν η πρώτη χώρα που προσυπέγραψε τη Σύµβαση, 140 έθνη έχουν υιοθετήσει τη Σύµβαση.  

Η Σύµβαση του 1951 (µε το επακόλουθό της Πρωτόκολλο 1967, όπου απαλείφθηκαν οι γεωγραφικοί και εποχιακοί περιορισµοί της Σύµβασης) είναι το σηµαντικότερο νοµικό κείµενο για την εφαρµογή αρχών στη µεταχείριση προσφύγων. Καθώς εµπνέεται από τη Σύµβαση για τους Πρόσφυγες του 1933 και την Οικουµενική ∆ιακήρυξη των ∆ικαιωµάτων του Ανθρώπου του 1948, η Σύµβαση του 1951, µε έναν ευρύ ορισµό της έννοιας πρόσφυγας, προβλέπει την ελευθερία άσκησης της θρησκείας και την παροχή θρησκευτικής εκπαίδευσης στα παιδιά των προσφύγων, παρέχει πρόσβαση στα δικαστήρια, στη βασική εκπαίδευση και στις κοινωνικές παροχές. Σε ό,τι αφορά την κατοικία και την εργασία, η Σύµβαση κηρύσσει ότι ο πρόσφυγας πρέπει να αντιµετωπίζεται το λιγότερο όπως όλοι οι άλλοι ξένοι της χώρας.  

Η Σύµβαση συνιστά ένα από τα σηµαντικότερα επιτεύγµατα στη µεγάλη µάχη για την χωρίς διακρίσεις εφαρµογή των ανθρωπίνων δικαιωµάτων και των θεµελιωδών ελευθεριών, και έχει αναγνωριστεί ως µια αρχή της διεθνούς διπλωµατίας.  

Πηγή: Ύπατη Αρµοστεία των Ηνωµένων Εθνών για τους Πρόσφυγες.Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στην ιστοσελίδα της:

www.unhcr.org


Β. Πρόσφυγες λέγονται:

•      Όσοι έχουν υποφέρει από παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωµάτων και αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.  

•      Όσοι έχουν περάσει από τα σύνορα ζητώντας από άλλη χώρα ασφάλεια από τους διωγµούς.  

•      Όσοι αντιµετωπίζουν πιθανή θανατική ποινή, βασανιστήρια ή άλλη βία σε περίπτωση που γυρίσουν στην πατρίδα τους.  

•      Όσοι θα γυρνούσαν στην πατρίδα τους αµέσως µόλις µπορούσαν, αλλά δεν µπορούν από το φόβο ότι θα χάσουν τη ζωή τους.  

•      Καθηµερινοί άνθρωποι, άνδρες, γυναίκες, παιδιά που αναγκάστηκαν να πάρουν µέτρα απελπισίας για να σώσουν τη ζωή τους.  

Πηγή: ∆ιεθνής Αµνηστία Αυστραλίας- www.amnesty.org.au


Γ.  Σύντοµη αναφορά στην κατάσταση των δικαιωµάτων προσφύγων στην Ελλάδα

Οι άνθρωποι που ζουν στο περιθώριο της κοινωνίας -αιτούντες άσυλο, µετανάστες, Ροµά και µέλη µειονοτήτων - είναι τα πιθανότερα θύµατα διακρίσεων σε όλες τις µορφές τους. Οι δυνάστες τους είναι συχνότερα εκπρόσωποι του κράτους

Στην ουσία οι άνθρωποι που δικαιούνται διεθνούς προστασίας δεν µπορούν να αναγνωριστούν ως πρόσφυγες στην Ελλάδα.  

Ενώ χιλιάδες πρόσφυγες φτάνουν στη χώρα, αυτοί που αναγνωρίζονται είναι µετρηµένοι στα δάχτυλα. Κατά τη διάρκεια του 2004, αναγνωρίστηκαν ως πρόσφυγες 11 άνθρωποι (και χορηγήθηκε ανθρωπιστική προστασία σε άλλους 22), ενώ στο τέλος του έτους εκκρεµούσαν 5.300 αιτήσεις.  

Η Ελλάδα έχει το µικρότερο ποσοστό αναγνώρισης προσφύγων µεταξύ των κρατών µελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 0.3%.

Ένας άνθρωπος που φεύγει από τη χώρα του γιατί κινδυνεύει η ζωή του έχει δικαίωµα να ζητήσει προστασία - στην πράξη όµως:

-      Είτε δεν θα κατορθώσει να µπει στη χώρα

-      Είτε οι αρχές δεν θα τον αφήσουν να καταθέσει την αίτησή του

-      Και αν καταφέρει να καταθέσει την αίτησή του, δεν θα αναγνωριστεί ως πρόσφυγας, µετά από µια διαδικασία που µπορεί να διαρκέσει χρόνια. Η ∆Α διαπιστώνει στην έκθεσή της ότι αυτή η διαδικασία δεν είναι σύµφωνη µε τα διεθνή πρότυπα.

∆ύο είναι τα θεµελιώδη προβλήµατα της διαδικασίας ασύλου:

-      Καθολική απόρριψη των αιτούντων στον πρώτο βαθµό

-      ∆εν υπάρχει σε κανένα σηµείο της η δυνατότητα να εξεταστεί µια αίτηση που απορρίφθηκε από µια ανεξάρτητη επιτροπή και επί της ουσίας της αίτησης - κάτι που αντιβαίνει στο διεθνές δίκαιο αλλά και σε Οδηγίες της Ε.Ε.

Η ∆ιεθνής Αµνηστία ζητά από τις αρχές, µεταξύ άλλων, να αλλάξουν την νοµοθεσία, κάνοντας τη διαδικασία εξέτασης των αιτηµάτων ασύλου σύµφωνη µε τα διεθνή πρότυπα. Για περισσότερες πληροφορίες βλ. Έκθεση µε τίτλο Μακριά από τα φώτα της δηµοσιότητας: Τα δικαιώµατα των αλλοδαπών και των µεταναστών παραµένουν στο ηµίφως.


∆. Σύνδεσµοι στην ελληνική γλώσσα:

Για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων των προσφύγων στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, στη διεύθυνση του Ελληνικού Τµήµατος της ∆ιεθνούς Αµνηστίας:

www.amnesty.org.gr

Για όλα τα θέµατα των προσφύγων, στη διεύθυνση του Ελληνικού Τµήµατος της Ύπατης Αρµοστείας των Ηνωµένων Εθνών για τους Πρόσφυγες: www.unhcr.gr

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση