iphone app
android app
iphone app android app
Δευτέρα 24 Ιουλίου 2017
Πρόσφυγες, μετανάστες, πρόσφυγας, Αιγαίο

Επικίνδυνα παιχνίδια με τη Σένγκεν


Ημερομηνία δημοσίευσης:
Τελευταία ενημέρωση:

Παιχνίδια με τη φωτιά γύρω από το μεταναστευτικό παίζουν εν χορώ οι Ευρωπαίοι, αγνοώντας τις προειδοποιήσεις από σύσσωμη την ηγεσία των θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μια πλειάδα φορέων, ηγετών και αξιωματούχων, για τους κινδύνους που καιροφυλαχτούν στη γωνία όχι μόνο για τη συνοχή της ηπείρου, αλλά και το ίδιο το κοινό της μέλλον.

Η σχεδιαζόμενη εδώ και καιρό «μίνι Σένγκεν», η οποία φαίνεται ότι μεθοδικά παίρνει το δρόμο της υλοποίησης, ανοίγει τον «ασκό του Αιόλου» για την Ευρώπη και τους λαούς της, ως μια επιδερμική, «εύκολη» φαινομενικά λύση που θα κλείσει τις πόρτες της μεταναστευτικής ροής προς τους «εκλεκτούς» του Βορρά, αφήνοντας τις χώρες του Νότου και κυρίως την Ελλάδα να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά.


Η παγίδα

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο κίνδυνος να τιναχτούν όσα χτίστηκαν δεκαετίες στον αέρα είναι υπαρκτός. Το αποδεικνύει με γοργούς ρυθμούς μέρα με τη μέρα ο αριστοτεχνικά ερασιτεχνικός, όσο και αν αυτό μοιάζει εξ ορισμού αντιφατικό, σχεδιασμός, που θυμίζει μια παγίδα στην οποία πέσαμε μέσα και με δική μας ευθύνη. Όταν κάποιοι απειλούσαν τους Ευρωπαίους ότι θα τους στείλουν τους μετανάστες, ελπίζοντας ότι ο τρόμος θα οδηγούσε τους δανειστές στο να μαλακώσουν τη στάση τους απέναντι στην Ελλάδα, χαλαρώνοντας τη θηλιά γύρω από το λαιμό μας. Όμως ο «τζόγος» δεν έπιασε και βρεθήκαμε οι ίδιοι στη φάκα που στήθηκε γύρω μας.


Προάγγελοι

Τα προμηνύματα είχαν έρθει από καιρό με την εφαρμογή της ρήτρας που επιτρέπει σε χώρες να επαναφέρουν τους συνοριακούς ελέγχους για λόγους ασφαλείας, ενώ οι αρχικές, «διστακτικές» ιδέες για μια ζώνη «μίνι Σένγκεν» απέκτησαν πιο ουσιαστική μορφή το Νοέμβριο, όταν ο Γέρουν Ντάισελμπλουμ, με την ιδιότητα του Ολλανδού υπουργού Οικονομικών, είχε αναφερθεί στο θέμα, περιλαμβάνοντας στις χώρες της Ε.Ε. εντός ασφαλών εσωτερικών συνόρων τη Γερμανία, την Αυστρία, τη Σουηδία, τη Φιλανδία, το Βέλγιο, την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο. Και τη Δευτέρα, στη συνεδρίαση των υπουργών Εσωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Άμστερνταμ της προεδρεύουσας της Ε.Ε. γι' αυτό το εξάμηνο Ολλανδίας, για το μεταναστευτικό, έσκασε η πρώτη βόμβα.


Στρατόπεδο μεταναστών

Όπως αποκάλυψε ο αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας, «ο Βέλγος υπουργός έθεσε το ανιστόρητο θέμα για στρατόπεδο 300.000-400.000 μεταναστών στην Αθήνα».

Να σημειωθεί ότι η εκπρόσωπός του, όπως μεταδίδει το βελγικό πρακτορείο ειδήσεων Belga, δε θέλησε ούτε να επιβεβαιώσει ούτε να διαψεύσει τις δηλώσεις Μουζάλα, κάνοντας λόγο για «ανεπίσημες συζητήσεις στο Άμστερνταμ». Φυσικά είχε προετοιμαστεί το έδαφος εδώ και μήνες, με τις επιθέσεις εναντίον της Ελλάδας κυρίως από χώρες της κεντρικής Ευρώπης, που παραμονές της συνεδρίασης των Ευρωπαίων υπουργών επέστρεψαν στο προσκήνιο. Η Αυστριακή υπουργός Εσωτερικών Γιοχάνα Μικλ-Λάιτνερ επανέλαβε την εκτίμηση που είχε εκφράσει σε πρόσφατη συνέντευξη στην κυριακάτικη έκδοση της εφημερίδας Die Welt, πως είναι «μύθος» ο ισχυρισμός ότι δεν μπορούν να προστατευθούν τα ελληνο-τουρκικά σύνορα, προειδοποιώντας ότι, αν αυτό δεν καταστεί δυνατό, «τα εξωτερικά σύνορα του Σένγκεν θα μεταφερθούν προς την κεντρική Ευρώπη».

Σε παρεμφερή, αυστηρή γραμμή, ο υπουργός Εσωτερικών της Σουηδίας Άντερς Ίγκεμαν προειδοποίησε ότι «εάν μία χώρα δεν εκπληρώνει τα καθήκοντά της, τότε θα πρέπει να περιορίσουμε τη σύνδεσή της με το χώρο του Σένγκεν». Και ο Γερμανός ομόλογός τους, ο Τόμας ντε Μεζιέρ, πρόσθεσε ότι η Ελλάδα θα πρέπει να διευθετήσει «τα του οίκου της» και μάλιστα μέσα «στις επόμενες εβδομάδες», με μια ορολογία που θυμίζει τις πιέσεις στο μέτωπο της οικονομικής κρίσης. Άλλωστε, το ένα με το άλλο δεν είναι ασύνδετα μεταξύ τους.


Προειδοποιήσεις

Ας μην ξεχνάμε ότι μόλις πριν από λίγες ημέρες κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και φυσικά πολλές φορές ο αρμόδιος Έλληνας επίτροπος Δημήτρης Αβραμόπουλος είχαν απευθύνει σαφείς προειδοποιήσεις ότι οποιαδήποτε αλλαγή στη Συνθήκη Σένγκεν, πόσω μάλλον κατάργησή της, θα σημάνει το τέλος της Ευρώπης και του ευρώ και θα ρίξει λάδι στη φωτιά της οικονομίας.


Η «δημιουργική πρόταση»

Ουδόλως τυχαία η σύνδεση αυτή γίνεται με έναν θορυβώδη τρόπο από τους Financial Times, που διατυπώνουν σε δημοσίευμά τους τη «δημιουργική πρόταση» να δεχθεί η Ευρώπη - και η Γερμανία - διαγραφή μέρους του ελληνικού χρέους, με αντάλλαγμα να κλείσουν τα βόρεια ελληνικά σύνορα και όσοι πρόσφυγες και μετανάστες έρχονται στην Ελλάδα να μένουν σε «καταυλισμούς στα ελληνικά νησιά μέχρι να αποκατασταθεί η ειρήνη στις χώρες καταγωγής τους».

Το δημοσίευμα-άρθρο, που υπογράφει ο βετεράνος αρθρογράφος Γκίντεον Ράχμαν, προτείνει ως μοντέλο για τους καταυλισμούς στην ελληνική επικράτεια να λειτουργήσουν οι καταυλισμοί για εκτοπισμένους στην Ευρώπη μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει το εν κατακλείδι του δημοσιεύματος, στο οποίο γίνεται μια προσπάθεια να δικαιολογηθεί η τολμηρή αυτή πρόταση, αποτελώντας ένα ξεκάθαρο δείγμα γραφής του τρόπου σκέψης των Ευρωπαίων ηγετών και αξιωματούχων: «Αν οι Έλληνες εμφανίζονταν να κάνουν μια μεγάλη χάρη στους Γερμανούς με τον περιορισμό των προσφυγικών ροών, θα ήταν πολύ πιο εύκολο για τη Γερμανίδα καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ να υποστηρίξει στους ψηφοφόρους της μια πρόταση για ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, και μόλις έκαναν την πρώτη κίνηση οι Γερμανοί, θα ακολουθούσαν και οι υπόλοιποι πιστωτές της Ελλάδας».

Το δημοσίευμα προκάλεσε τη δικαιολογημένη αντίδραση της ελληνικής πλευράς, με τον κ. Μουζάλα να τονίζει ότι «είναι εξωφρενικό να γίνουμε η φυλακή και η εξορία της Ευρώπης έναντι αμοιβής».


Σκληρό παζάρι

Φυσικά πρόκειται για ένα δημοσίευμα και όχι μια επίσημα διατυπωμένη θέση ενός Ευρωπαίου ηγέτη ή αξιωματούχου. Όμως πόσες παρεμφερείς, ορισμένες μάλιστα πολύ σκληρές, θέσεις δεν έχουν δει το φως της δημοσιότητας εδώ και μήνες; Ας μην ξεχνάμε ότι η ελληνική κυβέρνηση επένδυσε τα μέγιστα στην ελπίδα πως το μεταναστευτικό και προσφυγικό θα μπορούσαν να αποτελέσουν τρόπο πίεσης προς τους δανειστές μας, ώστε να χαλαρώσουν τις πιέσεις και τους εκβιασμούς, αναγνωρίζοντας το βάρος που σηκώνει η χώρα και σε κοινωνικό και σε οικονομικό επίπεδο.

Υψηλές προσδοκίες που δεν επαληθεύτηκαν και χαμένη ευκαιρία, όπως αποδεικνύεται με τα ισχύοντα δεδομένα. Όπως και η άλλη χρυσή ευκαιρία που μετατράπηκε σε μπρούτζινη, της πρακτικής αξιοποίησης του χαρακτηρισμού των ελληνικών συνόρων ως ευρωπαϊκών. Άρα, με γεωπολιτικούς όρους, οι όποιες αιτιάσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο θα έπρεπε να συναντήσουν σύσσωμη την αντίδραση της Ευρώπης ως προκλητικές ενέργειες σε βάρους της μεγάλης οικογένειας της Ε.Ε.


Η Ευρώπη «αυτοκτονεί» με τις πράξεις της

Η υπόθεση Σένγκεν είναι πολύ σοβαρή και δεν αφορά μονάχα στην ελεύθερη μετακίνηση εντός της Ευρώπης. Άλλωστε, η Ελλάδα δεν έχει χερσαία σύνορα με καμιά άλλη χώρα-μέλος της Συνθήκης. Η επαπειλούμενη έξοδος της χώρας μας από αυτήν ή η περιθωριοποίηση της είναι περισσότερο συμβολική. Γιατί, αν αναζητείται κάποιο νομικό παράθυρο για μια έξοδο από τη Σένγκεν μιας χώρας-μέλους, τότε γιατί αύριο να μην ξανανοίξει το θέμα ενός Grexit;

Δεν είναι τυχαίο το δημοσίευμα της γερμανικής Frankfurter Allgemeine, το οποίο υπενθυμίζει μεν ότι ο αποκλεισμός μίας χώρας από τη ζώνη Σένγκεν παρά τη θέλησή της είναι νομικά ανέφικτος, ωστόσο εκτιμά ότι υπάρχουν δυνατότητες αυξημένων ελέγχων, οι οποίες εν μέρει ήδη υλοποιούνται, όταν για παράδειγμα συγκεκριμένες χώρες συμφωνούν μεταξύ τους να προστατεύσουν τα κοινά σύνορά τους παρά τα προβλεπόμενα από τη Σένγκεν. Και αν ανοίξει ο "ασκός του Αιόλου" δύσκολα μπορεί να κλείσει.

Θεωρητικά κάποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει ως επιχείρημα ότι η Τουρκία, που αποτελεί το «κλειδί» σε αυτήν την ιστορία, έχει δεσμευτεί ότι θα υλοποιήσει τους όρους της συμφωνίας με τους Ευρωπαίους, ώστε να καρπωθεί τα 3 δισ. που της έχουν «τάξει» και την κατάργηση της βίζας. Όμως, ας μην ξεχνάμε ότι οι Τούρκοι ερμηνεύουν τις συμφωνίες όπως τους συμφέρει.

Όσο για το επιχείρημα περί ενίσχυσης της Frontex με απόφαση των «28», την καλύτερη απάντηση δίνει εκπρόσωπος του Οργανισμού, η οποία δήλωσε ότι «η θάλασσα δεν είναι αγρός για τοποθετήσεις φράχτη» και πως είναι «σχεδόν αδύνατον να φυλαχθούν τα θαλάσσια ελληνικά σύνορα». Και για όσους τυχόν αμφιβάλλουν ακόμα ότι ο κίνδυνος για την Ευρώπη είναι υπαρκτός, υπάρχει ένας ατέλειωτος χορός προειδοποιήσεων, με πιο πρόσφατη εκείνη του ίδιου του Έλληνα αρμόδιου υπουργού: «Η Συνθήκη Σένγκεν κινδυνεύει ευρωπαϊκά, η Ευρώπη κινδυνεύει, η Ευρώπη φοβάται, ανησυχώ».

Σταύρος Μουντουφάρης

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση