iphone app
android app
iphone app android app
Δευτέρα 29 Μαΐου 2017
ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΙΟΘΕΣΙΕΣ

Πόσο εύκολο είναι να υιοθετήσουμε ένα παιδί;


Ημερομηνία δημοσίευσης:
Τελευταία ενημέρωση:

Κάθε χρόνο χιλιάδες γυναίκες στην Ελλάδα περνούν δύσκολες ώρες προσπαθώντας να κάνουν το όνειρο της μητρότητας πραγματικότητα. Στους δερμάτινους καναπέδες των αιθουσών αναμονής και τα εξεταστήρια των ιατρείων, ξοδεύουν τεράστια ποσά και την ψυχή τους παράλληλα μήπως και καταφέρουν να κρατήσουν στην αγκαλιά τους μια μικρή ύπαρξη, βία 60 πόντους, που θα τους φωτίσει ολόκληρη τη ζωή.

Τόση ταλαιπωρία, τόση καταπόνηση του οργανισμού, τόση ψυχική φθορά, γιατί; Γιατί εξακολουθούμε να πιστεύουμε πως μάνα είναι μόνο αυτή που γεννάει. Πόσο λάθος... Τα εκατομμύρια παιδιά που φωνάζουν «Μάνα» τις γυναίκες που άνοιξαν μια μέρα, σ' ένα ίδρυμα, την αγκαλιά τους για να τα χωρέσουν μέσα, κι έστρωσαν τις καρδιές τους χαλί για να πατούν, μαρτυρούν την αλήθεια: Δεν αρκεί να κυοφορήσεις εννιά μήνες. Δεν αρκεί να πονέσεις στη γέννα. Δεν αρκεί ο ομφάλιος λώρος να σε δένει μ' ένα βρέφος, για να είσαι η μάνα του.

Αρκεί μόνο το απόθεμα αγάπης που έχεις να μη στερεύει ποτέ. Αρκεί η αγκαλιά σου να μην κλείνει ποτέ. Αρκεί η ψυχή σου να 'ναι έτοιμη να παραδοθεί άνευ όρων σ' ένα παιδί που πήρε πνοή από μια άλλη γυναίκα, αλλά θα πάρει ζωή από σένα.

Πόσο εύκολο είναι σήμερα για ένα ζευγάρι στην Ελλάδα να υιοθετήσει ένα παιδί; Φαινομενικά εύκολο. Ουσιαστικά εξαιρετικά δύσκολο. Οι γραφειοκρατικές διαδικασίες, τα «λάθη» του παρελθόντος που δημιουργούν καχυποψία, η υπερζήτηση έναντι της μικρής προσφοράς, αλλά κυρίως οι προϋποθέσεις που απαιτούν να έχουν τα παιδιά τους οι υποψήφιοι γονείς, κάνουν την υιοθεσία δύσκολη. Τουλάχιστον τη νόμιμη. Γιατί η «φάμπρικα» των παράνομων υιοθεσιών καλά κρατεί και πάντα ανθεί.

Η Κρήτη έχει, τηρουμένων των αναλογιών, εξαιρετικά «ποσοστά» υιοθεσιών. Τα τελευταία χρόνια, για τα οποία και αναζητήσαμε στοιχεία, σύμφωνα με τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου Κρήτης, από το 2000 μέχρι και σήμερα έχουν «τελειώσει» περισσότερες από 230 υιοθεσίες. Όσον αφορά τις Περιφερειακές Ενότητες Χανίων, Λασιθίου και Ρεθύμνου, από το 2011 μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 60 υιοθεσίες.

Κι όλα αυτά την ώρα που οι αρμόδιες υπηρεσίες, όπως όλες οι νευραλγικού πόστου υπηρεσίες άλλωστε, υποφέρουν από την έλλειψη προσωπικού. Αρκεί να σκεφτεί κανείς πως ολόκληρη η Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου (Διεύθυνση Δημ. Υγείας και Κοιν. Μέριμνας, Τμήμα Κοιν. Αλληλεγγύης), κάτι περισσότερο από 300.000 άνθρωποι δηλαδή, εξυπηρετούνται από 4 κοινωνικές λειτουργούς, επιφορτισμένες με πολλές και διαφορετικού χαρακτήρα υποθέσεις, όταν κανονικά η υπηρεσία θα έπρεπε να στελεχώνεται από τουλάχιστον 10.

Παρ' όλα αυτά, οι διαδικασίες προχωρούν, καθότι οι υπάλληλοι, συναισθανόμενοι το βάρος της ευθύνης τους απέναντι σε παιδιά και γονείς, δουλεύουν με ζήλο και αυταπάρνηση.

Η ΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ


Οι προϋποθέσεις που απαιτούνται

Η υιοθεσία είναι μια νομική διαδικασία, η οποία δημιουργεί και στηρίζει τις συνθήκες για μια νέα και μόνιμη γονεϊκή σχέση, εκεί που δεν υπήρχε πριν. Οι θετοί γονείς έχουν όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις ενός νόμιμου γονέα και ταυτόχρονα, το υιοθετούμενο παιδί απολαμβάνει όλα τα κοινωνικά, συναισθηματικά και νομικά δικαιώματα και τις υποχρεώσεις, ως ισότιμου μέλους της οικογένειας.

Ο ενήλικας που θέλει να υιοθετήσει:

Ι. Θα πρέπει να έχει συμπληρώσει το 30ό έτος της ηλικίας του και να μην έχει ξεπεράσει το 60ό έτος.

ΙΙ. Η διαφορά ηλικίας του με το ανήλικο τέκνο δεν πρέπει να είναι μικρότερη των 18 ετών και μεγαλύτερη των 50 ετών.

ΙΙΙ. Να είναι σωματικά και ψυχικά υγιής.

IV. Πρέπει να μπορεί να καλύψει τις οικονομικές ανάγκες ενός παιδιού.

V. Το ποινικό του μητρώο να είναι καθαρό.

VI. Κυρίως όμως θα πρέπει το κίνητρό του για υιοθεσία να είναι παιδοκεντρικό.

Πού, όμως, πρέπει να απευθυνθεί κάποιος για να ξεκινήσει τη διαδικασία υιοθεσίας; Στην Ελλάδα σήμερα μπορεί κάποιος να ξεκινήσει τη διαδικασία της υιοθεσίας από τον κεντρικό φορέα υιοθεσιών και τα παραρτήματά του, που είναι:

Το Κέντρο Προστασίας Παιδιού «Η ΜΗΤΕΡΑ» και

i. Η Παιδόπολη «ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ»

ii. Το ΑΝΑΡΡΩΤΗΡΙΟ ΠΕΝΤΕΛΗΣ - Μονάδα Κοινωνικής Φροντίδας Παιδιού (πρώην ΠΙΚΠΑ)

iii. Επίσης το Δημοτικό Βρεφοκομείο Θεσσαλονίκης «ΑΓΙΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ».


Στην Κρήτη

Σε τοπικό επίπεδο, οι υποψήφιοι γονείς θα μπορούσαν να απευθυνθούν:

Αρχικά για ενημέρωση στις Δ/νσεις Δημ. Υγείας και Κοιν. Μέριμνας των Περιφερειακών Ενοτήτων (Τμήματα Κοιν. Αλληλεγγύης) και

α) Στα κέντρα παιδικής προστασίας που εδρεύουν στην Ι.Μ. Καλυβιανής (2).

β) Στο Κέντρο Προστασίας Θηλέων στον Πόρο Ηρακλείου.

γ) Στο Κέντρο Προστασίας Αρρένων, στο Μασταμπά Ηρακλείου.

δ) Στην Παιδόπολη στη Νεάπολη Λασιθίου.

ε) Στη Στέγη Κοριτσιού του Αγίου Νεκταρίου στα Χανιά.

Μάλιστα, όπως σημειώνει χαρακτηριστικά η κοινωνική λειτουργός της Δ/νσης Δημ. Υγείας και Κοιν. Μέριμνας της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου κ. Μαρία Φραγκιουδάκη, οι υποψήφιοι γονείς θα μπορούσαν παράλληλα με την αίτησή τους στο «Μητέρα» να επισκεφτούν κάποιο από τα προαναφερθέντα τοπικά κέντρα προστασίας παιδιού και να αναζητήσουν ένα «νομικά διαθέσιμο» παιδί προς υιοθεσία, να βρίσκεται δηλαδή στο κέντρο λόγω του ότι έχει αφαιρεθεί η γονική μέριμνα από τους γονείς του ή οι ίδιοι οι γονείς να έχουν συναινέσει να δοθεί για υιοθεσία.

«Σ' αυτή την περίπτωση, εμπλέκεται η κοινωνική υπηρεσία η δική μας και υλοποιεί όλη τη διαδικασία, διεξάγει την κοινωνική έρευνα και η αναμονή, εφόσον έχει βρεθεί το κατάλληλο παιδί, συνήθως δεν ξεπερνά τους έξι μήνες», αναφέρει η κ. Φραγκιουδάκη.

Και μιας και αναφερθήκαμε στο χρόνο, ας κάνουμε μια στάση για να δούμε πόσος χρόνος απαιτείται για να ολοκληρωθεί μια υιοθεσία.

«Τα ζευγάρια που θέλουν να υιοθετήσουν ένα βρέφος της λευκής φυλής, χωρίς επιβαρύνσεις στο ιστορικό του και χωρίς προβλήματα εξέλιξης ή υγείας είναι αυτά που θα περιμένουν από 3 έως 4 ίσως και παραπάνω χρόνια», δηλώνει η κ. Ελευθερία Ψαρά, κοινωνική λειτουργός, αναπληρώτρια επιστημονική διευθύντρια του «Μητέρα».

«Δεν είναι η γραφειοκρατία το πρόβλημα», σημειώνει κατηγορηματικά και προσθέτει: «Τα ελεύθερα για υιοθεσία παιδιά είναι 30 έως 35 το χρόνο, την ώρα που οι αιτήσεις που υποβάλλονται ετησίως ξεπερνούν τις 150-200». Με λίγα λόγια, υπάρχει μεγάλη ζήτηση σε παιδιά, την ώρα που η προσφορά είναι μικρή.

«Είναι όμως και ζευγάρια που δε θα περιμένουν», σημειώνει η κ. Ψαρά. «Είναι εκείνα τα ζευγάρια που δεν έχουν πολλές απαιτήσεις από ένα παιδί, που δέχονται δηλαδή παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας, άλλης φυλής ή με προβλήματα υγείας».

Πόσο «δεχτικοί» είναι όμως οι Έλληνες σε μια τέτοια προοπτική; Κάποτε η υιοθεσία από μόνη της ήταν ένα θέμα ταμπού, πόσω μάλλον όταν το παιδί που πρόκειται να αναλάβει η οικογένεια είναι... «διαφορετικό». Σήμερα τι στάση κρατούν οι συμπατριώτες μας;

«Έχει αλλάξει αυτό!», θα μας πει η κ. Ψαρά. «Αρκεί να σας πω πως από τα μέσα περίπου της δεκαετίας του 1980 κανένα παιδί δε δίδεται για υιοθεσία στο εξωτερικό, όταν παλιότερα, για να "αποκαταστήσουμε" τα παιδιά με ιδιαιτερότητες, έπρεπε να απευθυνθούμε σε άλλες χώρες», σημειώνει με έμφαση και προσθέτει ότι «οι Έλληνες έχουν ευαισθητοποιηθεί πάρα πολύ και είναι πάρα πολύ καλοί γονείς».

Η ΧΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΗ


Οι ιδιωτικές υιοθεσίες που συχνά είναι παράνομες...

Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες του κόσμου που επιτρέπει την ιδιωτική υιοθεσία. Και όταν λέμε ιδιωτική, εννοούμε τη διαδικασία σύμφωνα με την οποία ένα παιδί μπορεί να βρεθεί σε θετή οικογένεια, με τη σύμφωνη γνώμη των φυσικών γονιών και χωρίς να υπάρχει πουθενά - στο στάδιο αυτό - η παρουσία του κράτους. Ο Νόμος 2447/1996, που διέπει τις υιοθεσίες στη χώρα, είναι ξεκάθαρος. Η βιολογική οικογένεια που αποφασίζει να δώσει το παιδί της σε θετή οικογένεια, κάνει γνωστή την πρόθεσή της αυτή στην κοινωνική υπηρεσία...

Αυτό σημαίνει πως η ιδιωτική υιοθεσία δεν είναι παράνομη, όπως θέλει ο μύθος. Ωστόσο, γίνεται παράνομη όταν στη συμφωνία των δύο μερών εμπλέκεται χρηματική συναλλαγή. Δυστυχώς, στις περισσότερες των περιπτώσεων υπάρχει οικονομικό αλισβερίσι.

«Όταν φτάνουν τα ζευγάρια σε μας», λέει η κ. Φραγκιουδάκη, «τους ενημερώνουμε πως υπάρχει περίπτωση να τους πλησιάσουν και να τους προτείνουν μια τέτοια συμφωνία, ωστόσο τους εφιστούμε την προσοχή».

Και στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονίσουμε πως καθένας, ζευγάρι ή άτομο, που θέλει να προχωρήσει στην υιοθεσία, θα πρέπει να απευθυνθεί πριν και πρώτα απ' όλα στη Διεύθυνση Δημ. Υγείας και Κοιν. Μέριμνας της Περιφερειακής Ενότητάς του (Τμήμα Κοιν. Αλληλεγγύης), ώστε να ενημερωθεί έγκυρα για κάθε προοπτική που έχει, έτσι ώστε να βαδίζει στέρεα και να μην κινδυνεύσει να πέσει θύμα των κυκλωμάτων που, εκμεταλλευόμενοι αφενός το παράθυρο του νόμου και αφετέρου τη λαχτάρα των ανθρώπων να γίνουν γονείς, θησαυρίζουν, μετατρέποντας τα βρέφη σε προϊόντα με αντίτιμο, που σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να είναι και μικρότερο από το κόστος μιας επώνυμης τσάντας...

Πώς όμως θα μπορούσαμε να σταματήσουμε τις παράνομες υιοθεσίες; «Πρέπει να γίνει κάποια αλλαγή στη νομοθεσία», λένε τόσο η κ. Ψαρά, όσο και η κ. Φραγκιουδάκη.

«Θα πρέπει να γίνει ένας κεντρικός σχεδιασμός. Να δημιουργηθεί μια κεντρική αρχή για την υιοθεσία, όπου η Πολιτεία θα έχει τον έλεγχο για την καταγραφή των ιδιωτικών υιοθεσιών και την εποπτεία», λέει η αναπληρώτρια επιστημονική διευθύντρια του «Μητέρα», η οποία θέτει και την άλλη παράμετρο, αυτή της «μετατροπής» των γυναικών σε αναπαραγωγικές μηχανές, που θύματα ούσες γεννούν παιδιά με μοναδικό σκοπό το κέρδος του κυκλώματος.

ΚΡΙΝΕΙ ΤΗ ΖΩΗ ΕΝΟΣ ΠΑΙΔΙΟΥ


Η εξονυχιστική κοινωνική έρευνα που προηγείται...

Στις συζητήσεις με τους ειδικούς για το θέμα της υιοθεσίας θ' ακούσεις συχνά τον όρο «κοινωνική έρευνα». Οι υποψήφιοι γονείς την «τρέμουν». Δεν είναι λίγοι εκείνοι που τη χαρακτηρίζουν ως «άλωση» της προσωπικής τους ζωής και της ψυχής τους.

«Η κοινωνική έρευνα είναι η ασφαλιστική δικλίδα για να μπορέσουμε να διαπιστώσουμε ποιος είναι ο κατάλληλος γονέας για τις ανάγκες του συγκεκριμένου παιδιού», δηλώνει η κ. Φραγκιουδάκη και προσθέτει: «Μέσα από αυτή, σκιαγραφούμε την προσωπικότητα του κάθε ζευγαριού, ώστε να μπορέσουμε να διασφαλίσουμε ότι θα είναι ο κατάλληλος γονέας για το παιδί και θα αποτελέσει πρότυπο για την ομαλή ψυχοσωματική του εξέλιξη».

Κι η αλήθεια είναι πως είναι τεράστια η ευθύνη που φέρουν οι υπεύθυνοι όταν βάζουν την υπογραφή τους σ' ένα φάκελο. Μιλάμε για την ίδια τη ζωή του παιδιού, που κρίνεται μέσα από αυτή την κοινωνική έρευνα.

«Η υιοθεσία είναι ένας θεσμός που πρέπει να γίνεται με προετοιμασία», δηλώνει η κ. Ψαρά. «Προετοιμασία για το ίδιο το παιδί, τους φυσικούς γονείς, αλλά και τους θετούς γονείς. Πρέπει όλα τα επιμέρους μέρη να είναι έτοιμα για την ομαλή μετάβαση από τη μια κατάσταση στην άλλη, ώστε να μειωθεί στο απειροελάχιστο η πιθανότητα αποτυχίας», συμπληρώνει.

«Δεν είναι πάντως τόσο εξοντωτική όσο ακούγεται αυτή η διαδικασία», θα πει η κ. Φραγκιουδάκη. «Μάλιστα, οι γονείς στο τέλος χαίρονται γι' αυτή, γιατί κατανοούν πως δεν είναι μια διαδικασία επιπόλαιη, αλλά προσπαθούμε να τους ανακαλύψουμε πραγματικά, για να κάνουμε το καλύτερο για το παιδί που δίνεται για υιοθεσία», συμπληρώνει.

Η κοινωνική έρευνα διεξάγεται και στις περιπτώσεις της ιδιωτικής υιοθεσίας, μόνο που εκεί αφενός είναι πιο περιορισμένη και αφετέρου ακολουθεί και δεν προηγείται, αφού το παιδί έχει ήδη τοποθετηθεί στη θετή οικογένεια.


Τα κίνητρα

Οι κοινωνικές υπηρεσίες δίνουν μεγάλη σημασία στα κίνητρα που έχουν οι υποψήφιοι γονείς. Μέσα από την κοινωνική έρευνα που διεξάγουν προσπαθούν να διερευνήσουν το τι «έσπρωξε» ένα ζευγάρι στην απόφαση της υιοθεσίας.

«Όταν το κίνητρο αφορά πρωτίστως στην ικανοποίηση δικών τους αναγκών, π.χ. αν θέλουν ένα παιδί για να τους γηροκομήσει ή για να τους σταθεί όταν θα αρρωστήσουν, αντιλαμβάνεστε ότι έχουμε πολύ δουλειά, αν θέλουμε να έχουμε μια επιτυχή υιοθεσία», δηλώνει η κοινωνική λειτουργός της Περιφέρειας.


Το γερό πορτοφόλι

Για πολλούς, το αν θα καταφέρει κάποιος να υιοθετήσει ένα παιδί ή όχι, περνά από το Ε9 που καταθέτει στην εφορία. Είναι όμως έτσι; Είναι η υιοθεσία διαδικασία μόνο γι' αυτούς που διαθέτουν γερό πορτοφόλι;

Η κοινωνική λειτουργός της Δ/νσης Δημ. Υγείας και Κοιν. Μέριμνας της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου κ. Μαρία Φραγκιουδάκη είναι κατηγορηματική. «Όχι! Αυτός είναι ένας μύθος που πρέπει να καταρριφθεί», δηλώνει.

«Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι οι οικονομικές δυνατότητες των υποψήφιων γονέων να καλύπτουν τις ανάγκες του παιδιού», τονίζει.


Ο νόμος και τα «πρότυπα»

Ο νόμος που διέπει την υιοθεσία στην Ελλάδα, ο 2447/1996, είναι αρκετά... προχώ! Δίνει τη δυνατότητα σε άτομα, μόνες γυναίκες ή άνδρες, να αποκτήσουν παιδί. Να φανταστείτε πως, σε ολόκληρη τη νομοθεσία, ο νομοθέτης μιλά για το υιοθετημένο παιδί και το «θετό γονέα», χωρίς να θέτει καμιά προϋπόθεση για το φύλο του γονέα.

Πόσο πιθανό είναι όμως ένα άτομο ή ένα ομόφυλο ζευγάρι να αποκτήσει παιδί μέσω της κρατικής υιοθεσίας;

Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα... «Μέχρι στιγμής δεν έχουμε αιτήματα από ομόφυλα ζευγάρια. Στην Ελλάδα δεν ισχύει και ο γάμος μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου, οπότε δεν έχουμε αντιμετωπίσει ακόμη αυτό το θέμα», δηλώνει η κ. Ψαρά.

«Άτομα, κυρίως μόνες γυναίκες, ανύπανδρες έχουν υποβάλει αιτήματα στο "Μητέρα" για να αναλάβουν ένα παιδί, τα αιτήματά τους εξετάζονται, τις περισσότερες φορές αναλαμβάνουν παιδιά που αντιμετωπίζουν προβλήματα και για τα οποία δεν μπορούμε να βρούμε ζευγάρια. Ωστόσο, η κατεύθυνση του Κέντρου ακόμη είναι να δίνουμε προτεραιότητα στα ζευγάρια. Εξάλλου, αυτή η μορφή οικογένειας εξακολουθεί να επικρατεί στην Ελλάδα. Άλλωστε, και οι φυσικοί γονείς θα ήθελαν τα παιδιά τους να μεγαλώνουν με δύο γονείς», δηλώνει η αναπληρώτρια επιστημονική διευθύντρια του «Μητέρα».

Πάντως, η κοινωνική λειτουργός της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου είναι πιο διαλλακτική τουλάχιστον στο κομμάτι της μονογονεϊκής οικογένειας. «Μέχρι στιγμής τοπικά δεν έχουμε περιστατικό υιοθεσίας από άνδρα, αλλά από γυναίκες αρκετά», δηλώνει η κ. Φραγκιουδάκη.


«Εναλλακτικοί» τρόποι υιοθεσίας

Πέρα από τους «γνωστούς» τρόπους υιοθεσίας, οι υποψήφιοι γονείς έχουν κι άλλες οδούς προκειμένου να αποκτήσουν παιδί. Μια από αυτές είναι η διακρατική υιοθεσία.

Ως διακρατική νοείται η πράξη υιοθεσίας ενός παιδιού με μόνιμη διαμονή σε κάποιο συμβαλλόμενο κράτος (κράτος προέλευσης) από συζύγους ή ένα πρόσωπο που έχει τη μόνιμη διαμονή του σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος (κράτος υποδοχής).

Η σύμβαση για την προστασία των παιδιών και τη συνεργασία σχετικά με τη διακρατική υιοθεσία, που υπογράφηκε στη Χάγη στις 29/5/1993 (Σύμβαση της Χάγης) και κυρώθηκε στην Ελλάδα με το Ν. 3765/2009 σχετικά με τη διακρατική υιοθεσία εφαρμόζεται με κριτήριο μόνο τον τόπο διαμονής του παιδιού και των υποψήφιων θετών γονέων, ανεξάρτητα από την εθνικότητα αμφοτέρων.

«Η αίτηση για διακρατική υιοθεσία, προς μια ή περισσότερες χώρες του εξωτερικού, κατατίθεται στη Δ/νση Κοιν. Μέριμνας Περιφέρειας Κρήτης και κατόπιν η υπηρεσία μας διεξάγει την κοινωνική έρευνα, και ολόκληρος ο φάκελος αποστέλλεται τόσο στην Κεντρική Αρχή Διακρατικών Υιοθεσιών της Ελλάδας, όσο και στην αντίστοιχη Αρχή της χώρας που έχει επιλεγεί», μας εξηγεί η κοινωνική λειτουργός της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου.

«Εδώ», συμπληρώνει, «θα πρέπει να τονίσουμε πως και σε αυτήν την περίπτωση ο χρόνος αναμονής είναι επίσης 4-5 χρόνια και επίσης υπάρχει και η νόμιμη αμοιβή του κράτους απ' όπου προέρχεται το παιδί, το ύψος του οποίου καθορίζεται κάθε φορά ανάλογα με τη χώρα».

Ταυτόχρονη διαδικασία εκτελεί και η Διεθνής Κοινωνική Υπηρεσία, με χώρες που δεν ανήκουν στο Σύμφωνο της Χάγης, όπως είναι για παράδειγμα η Αιθιοπία, με το μέσο χρόνο αναμονής να είναι περίπου το ένα έτος. Και σε αυτήν την περίπτωση υπάρχει το ζήτημα της νόμιμης αμοιβής προς το κράτος.


Ο θεσμός της αναδοχής

Η αναδοχή είναι μια μορφή προσωρινής φροντίδας παιδιών που στερούνται το οικογενειακό περιβάλλον. Στην αναδοχή, τα παιδιά που βιώνουν ακατάλληλες συνθήκες οικογενειακής ζωής τοποθετούνται σε μια ανάδοχη οικογένεια και παραμένουν εκεί έως ότου η κρίση αυτή περιοριστεί ή εξαφανιστεί, και στη συνέχεια επιστρέφουν στη φυσική τους οικογένεια.

Πολλές φορές, η αναδοχή ακολουθεί μια διαδικασία και μετατρέπεται σε υιοθεσία, αυτό όμως δεν είναι θέσφατο. Άλλωστε, οι κοινωνικές υπηρεσίες, αυτό για το οποίο πρωτίστως μάχονται είναι να επιστρέφουν οι οικογένειες σε φυσιολογικές συνθήκες και τα παιδιά να ζουν με τους βιολογικούς τους γονείς. Ωστόσο, δεν είναι λίγες οι φορές που οι συνθήκες είναι τέτοιες, που η υιοθεσία προβάλλει ως η μόνη «καλή» λύση, πάντοτε με γνώμονα το πραγματικό συμφέρον του παιδιού, όπως ορίζεται και από την αντίστοιχη νομοθεσία.

ΟΣΟ ΠΙΟ ΝΩΡΙΣ, ΤΟΣΟ ΠΙΟ ΚΑΛΑ


Όταν το παιδί μαθαίνει την αλήθεια...

«Το παιδί πρέπει να ξέρει την αλήθεια από πάρα πολύ μικρό! Δεν υπάρχει λόγος κανείς να μπει σε λεπτομέρειες, αλλά θα πρέπει να γνωρίζει τη διαφορά του παιδιού κοιλιάς από του παιδιού καρδιάς», δηλώνει κατηγορηματικά η κοινωνική λειτουργός της Δ/νσης Δημ. Υγείας και Κοιν. Μέριμνας της Περιφερειακής Ενότητας κ. Φραγκιουδάκη.

«Από τη γέννηση! Από κείνη τη στιγμή πρέπει να το πούμε στο παιδί», λέει χαρακτηριστικά η υπεύθυνη του Ιατροπαιδαγωγικού Κέντρου Ηρακλείου κ. Ιωάννα Πινακουλάκη.

«Ωστόσο, το σημαντικό είναι πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για το γονέα. Ξέρετε, πολλοί γονείς δεν αισθάνονται άνετα και ασφαλείς να μεταφέρουν αυτήν την πληροφορία στο παιδί τους. Μπορεί να νιώθουν, ας πούμε, ότι το παιδί τους θα αλλάξει γνώμη γι' αυτούς».

Πάντως, αν θέλουμε να το τοποθετήσουμε χρονικά, καλό θα είναι να ξεκινάμε να μιλάμε μέσα από ιστορίες και παραμύθια με μικρά ζώα και παιδιά, να περιγράφουμε την κατάσταση στο παιδί μας και μόνο όταν εκείνο θα μεγαλώσει να προχωράμε σε λεπτομέρειες, συμβουλεύει η κ. Πινακουλάκη.

«Όταν το παιδί ρωτήσει "πώς με γέννησες;", είναι η χρυσή ευκαιρία για το θετό γονέα να του δώσει να καταλάβει πως, πέρα από τα παιδιά της κοιλιάς, υπάρχουν και τα παιδιά της καρδιάς», λέει η υπεύθυνη του Ιατροπαιδαγωγικού Κέντρου Ηρακλείου.

Πόσο εύκολο όμως είναι για ένα παιδί να νιώσει τη διαφορά; «Τα παιδιά αγαπάνε τους γονείς τους γι' αυτό που είναι κι όχι επειδή βγήκαν ή δε βγήκαν από την κοιλιά», λέει η κ. Πινακουλάκη και συμπληρώνει: «Η σχέση μεταξύ γονιών και παιδιών είναι μια αλληλοτροφοδότηση συναισθημάτων. Το παιδί παίρνει αγάπη από τους γονείς και τους την επιστρέφει».


Αναζητώντας τις ρίζες

Ο νόμος είναι σαφής και εδώ. Κάθε ένα παιδί που έχει υιοθετηθεί μπορεί μόλις κλείσει το 18ο έτος της ηλικίας του να απευθυνθεί στις υπηρεσίες και να αναζητήσει τις ρίζες του.

«Αυτό βέβαια δε σημαίνει πως θα πρέπει να περιμένουμε ένα παιδί να κλείσει τα 18 για να του μιλήσουμε», αποσαφηνίζει η κ. Φραγκιουδάκη, αλλά αυτό το θέμα δηλαδή τού πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να μιλήσουμε στο παιδί για την υιοθεσία του θα το συζητήσουμε παρακάτω.

Η αναζήτηση των ριζών είναι μια πολυσύνθετη διαδικασία, στην οποία εμπλέκονται και τα τρία μέρη της υιοθεσίας, δηλαδή και η βιολογική οικογένεια και η θετή, αλλά και κυρίως το ίδιο το υιοθετούμενο άτομο.

«Πολυσύνθετη αλλά αναγκαία, γιατί ο καθένας πρέπει να γνωρίζει την ταυτότητά του κι από πού προέρχεται, και σ' αυτή τη διαδικασία θα πρέπει το θετό άτομο να έχει αρωγό τη θετή του οικογένεια και φυσικά τις υπηρεσίες μας, οι οποίες είναι έτοιμες να το εξυπηρετήσουν κυρίως με μια διεργασία συναισθηματικής φύσεως», συμπληρώνει η κ. Φραγκιουδάκη.

Κι εδώ είναι πολύ σημαντικό να τονίσουμε πως στο Ηράκλειο, το Τμήμα Κοιν. Αλληλεγγύης της Περιφερειακής Ενότητας κρατά αρχείο από το 1972, ωστόσο η διασύνδεση των υπηρεσιών είναι τέτοια, σε Ελλάδα και εξωτερικό, που κανείς μπορεί να αναζητήσει τις ρίζες του συντεταγμένα και με τον ενδεδειγμένο τρόπο, κυρίως για να μη διαταραχτεί η συναισθηματική ισορροπία όλων όσοι εμπλέκονται.

Έρευνα: Μαίρη Καριωτάκη

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση