iphone app
android app
iphone app android app
Κυριακή 26 Μαρτίου 2017
Μανώλης Κεφαλογιάννης

Παρέμβαση Κεφαλογιάννη στην Ευρ. Επιτροπή για το δημογραφικό


Ημερομηνία δημοσίευσης:
Τελευταία ενημέρωση:

Ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με το δημογραφικό αδιέξοδο στη νότια Ευρώπη και την Ελλάδα κατέθεσε ο επικεφαλής των ευρωβουλευτών της Ν.Δ. Μανώλης Κεφαλογιάννης.

Ξεκινώντας με τη ρήση του Alfred Sauvy (από το βιβλίο "Théorie générale de la population", 1952-1954) «στο ρολόι ενός έθνους η δημογραφία είναι ο κοντός δείκτης», ο κ. Κεφαλογιάννης στην ερώτησή του αναφέρει ότι «η χαμηλή γεννητικότητα είναι ένα φαινόμενο που πρωτοεμφανίστηκε στο δυτικό κόσμο στα τέλη της δεκαετίας του '60. Είναι το φαινόμενο της πτώσης της γεννητικότητας των ευρωπαϊκών (αρχικά) πληθυσμών κάτω από τα όρια της αντικατάστασης των γενεών (Συνθετικός Δείκτης Γεννητικότητας<2 παιδιά ανά γυναίκα) που αποκρυστάλλωσε τη δημογραφική διαίρεση του πλανήτη ανάμεσα στο "γερασμένο" Βορρά, του οποίου το εργατικό δυναμικό ολοένα και συρρικνώνεται, και το "νεανικό" Νότο που τροφοδοτεί το Βορρά με μετανάστες.

Στις αρχές της δεκαετίας του '90 άρχισε να εμφανίζεται μεταξύ των "ανεπτυγμένων" οικονομικά χωρών μια νέα διαίρεση: αυτή ανάμεσα στις χώρες της Χαμηλής Γεννητικότητας (ΣΔΓ 1,5- 2,1 παιδιά ανά γυναίκα) και τις χώρες της Χαμηλότατης Χαμηλής Γεννητικότητας (ΣΔΓ 0,9-1,4 παιδιά ανά γυναίκα).

Η διαίρεση αυτή έχει μια γεωγραφική συνοχή: Χαμηλή απλώς Γεννητικότητα έχουν οι αγγλοσαξονικές, οι σκανδιναβικές και οι γαλλόφωνες χώρες, ενώ Χαμηλότατη Χαμηλή έχουν οι χώρες της Νότιας Ευρώπης, οι γερμανόφωνες χώρες και όλες οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Άπω Ανατολής (EUROSTAT).

Ήδη η δημογραφική κρίση επεκτείνεται στην Ευρώπη και ιδιαίτερα τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. Ενώ διεθνώς ο δείκτης αναπλήρωσης που εξασφαλίζει τη σταθερότητα του πληθυσμού είναι 2,1 γεννήσεις ανά γυναίκα, στην Ε.Ε. κατεγράφη το 2013 ως 1,55, στην Ισπανία ήταν1,27, στην Ελλάδα και την Κύπρο1,3 και στην Ιταλία 1,39. Εκτιμάται ότι με αυτά τα ποσοστά ο πληθυσμός στις χώρες του Νότου θα μειωθεί κατά 50% σε 45 χρόνια (Golstein et al, The end of lowest-low-fertility, Max Plank Institute for Demographic Research, Working Paper, 2009-029).

Ήδη παρατηρείται γήρανση του πληθυσμού με ποσοστό πολιτών ηλικίας άνω των 65 ετών στην Ιταλία 21,4% και στην Ελλάδα 20%. Ο πληθυσμός της Ευρώπης αναμένεται να μειωθεί από 738 εκατομμύρια το 2015 σε 646 εκατομμύρια το 2100.

Η επιδείνωση της οικονομικής και κοινωνικής θέσης των νέων όμως σχετίζεται και με τους όρους ένταξης των χωρών της Νότιας Ευρώπης στην παγκοσμιοποιημένη αγορά. Σύμφωνα με μια σειρά μελετών στα πλαίσια της έρευνας GLOBALIFE των πανεπιστημίων του Bielfeld και του Bamberg, στις χώρες που δε διέθεταν τα "θεσμικά φίλτρα" 1) της ισχυρής προστασίας των εργαζομένων, 2) της υψηλής ποιότητας Παιδείας και 3) του ισχυρού Κοινωνικού Κράτους οι "ηττημένοι της παγκοσμιοποίησης" ήταν οι νέοι και οι γυναίκες. Σ' ένα καθεστώς υψηλής ανταγωνιστικότητας οι μη έχοντες ατομικό και κοινωνικό κεφάλαιο νέοι, αλλά και οι γυναίκες (των οποίων το ατομικό και κοινωνικό κεφάλαιο υποβαθμίζεται λόγω αποχής από την εργασία κατά την περίοδο της κύησης) βρίσκονται σε ολοένα και δυσμενέστερη θέση από τους άνδρες με πολυετή εργασιακή εμπειρία. Έτσι, η "ανταγωνιστικότητα" στις χώρες που στερούνται ένα ισχυρό "δίχτυ" κοινωνικής προστασίας αποδεικνύεται μοιραία για τη γεννητικότητα.

Στην Ελλάδα λόγω της οικονομικής κρίσης που άρχισε το 2008 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, η οικονομική αδυναμία των νέων και των γυναικών έλαβε διαστάσεις μαζικής κοινωνικής περιθωριοποίησης. Το ποσοστό της νεανικής ανεργίας ξεπέρασε το 60% το 2013, ενώ μόλις το 43,3% των γυναικών παραγωγικής ηλικίας εργάζονταν την ίδια χρονιά. Κατά συνέπεια, μια κοινωνία παραδοσιακά "νεανική" ως προς την πληθυσμιακή της δομή - όπου η οικογένεια αποτελεί μια κυρίαρχη αξία - αδυνατεί πλέον να δημιουργήσει οικογένεια και είναι μια από τις πέντε γηραιότερες χώρες του πλανήτη. Σύμφωνα με μελέτη του Α. Δάντη στο Πανεπιστήμιο της Louvain (ερευνά SILC της Eurostat), "το κριτήριο των Ελλήνων για το αν θα κάνουν οικογένεια είναι η επιτυχία στο επαγγελματικό πεδίο, ενώ για τις Ελληνίδες η "συμφιλίωση" οικογένειας και εργασίας".

Στην Ελλάδα σήμερα η αποχή από την εργασία για την παιδική μέριμνα αντιμετωπίζεται τιμωρητέα και ο πολύτεκνος λογίζεται ως περιθωριακός παρά την ενσωμάτωση των κοινοτικών οδηγιών στο εθνικό δίκαιο. Τόσο στο δημόσιο τομέα (νόμος 4210/2013) όσο και στον ιδιωτικό τομέα (νόμος 3655/2008) παραβιάζονται συστηματικά από τους εργοδότες οι διατάξεις προστασίας πατρότητος και μητρότητας, ενώ ακυρώνονται οι ελάχιστες διατάξεις προστασίας των πολυτέκνων».

Και ο κ. Κεφαλογιάννης καταλήγει στην ερώτησή του: «Επειδή η καταπολέμηση της πληθυσμιακής συρρίκνωσης της Ελλάδος είναι ζήτημα εθνικής, κοινωνικής και οικονομικής επιβίωσης (Ηράκλειτος: "Αἰων παις εστι παίζων, πεσσεύων' παιδός η βασιληίη"…) ενοψει και της αθρόας μετανάστευσης από τη Μέση Ανατολή, ερωτάσθε με ποιους τρόπους προτίθεται η Επιτροπή να παρέμβει για την ανάσχεση της κατάστασης αυτής».

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση