iphone app
android app
iphone app android app
Δευτέρα 18 Δεκεμβρίου 2017
ΤΣΙΠΡΑΣ, ΒΟΥΛΗ

Το τέλος της μεταπολίτευσης


Ανεξαρτήτως του πώς θα πορευτεί ο Αλέξης Τσίπρας σε σχέση με τους "αντάρτες" του ΣΥΡΙΖΑ και ποιος... θα καταφέρει να εξωπετάξει τον άλλον, η αλήθεια είναι ότι συνεχίζουμε να βρισκόμαστε σε μια κατάσταση... συνεχούς αλλαγής του πολιτικού τοπίου της χώρας.

Η εποχή των μνημονίων έχει προκαλέσει, όπως φαινόταν ήδη από το 2010, τεράστιες ανακατατάξεις στο πολιτικό πεδίο και θα συνεχίσει να προκαλεί. Και μάλιστα ίσως ακόμη πιο "βίαιες" και απότομες απ' ότι μέχρι τώρα, καθώς πλέον όλα έχουν φθάσει στα όριά τους: οι αντοχές του λαού, οι αντοχές της οικονομίας, οι αντοχές των Ευρωπαίων, όλα μαζί.

Αξίζει να κάνουμε μια ανασκόπηση στα όσα συνέβησαν πολιτικά στην "εποχή των μνημονίων" για να φτάσουμε στο σήμερα και να δούμε τι εξελίξεις έχουμε μπροστά μας και πώς θα διαμορφωθεί το πολιτικό σκηνικό στα αμέσως επόμενα χρόνια.


Από το 2010 έως σήμερα

Το 2010 μπήκε, με το ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου να έχει καταγάγει μια τεράστια εκλογική νίκη, τη Νέα Δημοκρατία να έχει πέσει στο χειρότερο ποσοστό της ιστορίας της και το πολιτικό σκηνικό να βρίσκεται σε μια επίπλαστη σταθερότητα. Τρίτη δύναμη (αλλά πολύ χαμηλά σε σχέση με τους δύο πρώτους) ήταν το ΚΚΕ, ο ΛΑΟΣ του Καρατζαφέρη ήταν η δεύτερη δύναμη της Δεξιάς, στο Κοινοβούλιο βρισκόταν και ο ΣΥΡΙΖΑ... αυτά.

Κάπως έτσι βρήκαν τα μνημόνια το πολιτικό σύστημα. Ο ΓΑΠ ήταν ο άνθρωπος που ανέλαβε την αποστολή να βάλει την Ελλάδα στο "νέο καθεστώς" και "πήρε πάνω του" την υπόθεση. Όχι (μόνο) προσωπικά, βεβαίως. Ολόκληρο το ΠΑΣΟΚ δέχτηκε το "χτύπημα". Και ήταν ένα χτύπημα τρομακτικό.

Διότι το ΠΑΣΟΚ, ουσιαστικά επιβάλλοντας το καθεστώς των μνημονίων, κήρυξε... τον πόλεμο σε αυτά ακριβώς τα στρώματα στα οποία είχε τις κύριες αναφορές του: στη μέση τάξη (την οποία μοιραζόταν με τη Ν.Δ.), τους μικροαστούς, τους αγρότες, τους δημόσιους υπάλληλους, τους μισθωτούς γενικότερα, τους συνταξιούχους. Το σύνολο των βαρών του πρώτου μνημονίου έπεσε στους ώμους αυτών των τάξεων.

Και για το λόγο αυτό από τη μια μέρα στην άλλη το ΠΑΣΟΚ βρέθηκε χωρίς αναφορά στο κοινωνικό πεδίο. Έγινε ένα κόμμα-σφραγίδα, δίχως αντιστοιχία στο κοινωνικό πεδίο. Ένα κόμμα με πάρα πολλά (και, στη βάση, ακόμη δημοφιλή) στελέχη και... ελάχιστους ψηφοφόρους. Διότι τα μεσοαστικά στρώματα και τα ανώτερα έχουν αναφορά στη Νέα Δημοκρατία, το κατεξοχήν κόμμα της αστικής τάξης.


Ο νέος παίχτης

Είχα γράψει τότε (αρχές 2011) ότι «το ΠΑΣΟΚ τέλειωσε. Μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια θα εξανεμιστεί εντελώς ή θα μεταλλαχθεί σε κάτι διαφορετικό». Η πραγματικότητα (όπως ήταν αναμενόμενο) με επιβεβαίωσε. Το ΠΑΣΟΚ κρατήθηκε με νύχια και με δόντια στις πρώτες εκλογές του 2012 και αφού είχαν μεσολαβήσει τρομακτικές ανακατατάξεις στο κοινωνικό πεδίο και είχε αρχίσει η ταχύτατη φτωχοποίηση των κατώτερων αλλά και μερίδας των μέσων στρωμάτων της κοινωνίας.

Ήταν αναμενόμενο ότι η Ν.Δ. θα κέρδιζε τις επόμενες εκλογές, ωστόσο η πρώτη αναμέτρηση του 2012 σημαδεύτηκε από την εμφάνιση ενός νέου "παίκτη" στο παιχνίδι της εξουσίας: ο ΣΥΡΙΖΑ, το κόμμα του 4% στις προηγούμενες εκλογές, επιχείρησε... εξ εφόδου να καταλάβει το χώρο που άφηνε κενό στην κοινωνία το ΠΑΣΟΚ.

Και ήταν λογικό κάτι τέτοιο: η σφοδρή αντιμνημονιακή ρητορική του ΣΥΡΙΖΑ (με επικεφαλής το χαρισματικό Αλέξη Τσίπρα) προσέλκυσε εκείνους που είχαν φάει το "τράκο" του μνημονίου. Οι απελπισμένοι είδαν στο ΣΥΡΙΖΑ τη νέα τους ελπίδα. Όμως για να γίνει ο ΣΥΡΙΖΑ ο "πρωταθλητής των απελπισμένων" μεσολάβησε ένα απίστευτο εκλογικό αποτέλεσμα: στην Ελλάδα του "σκληροπυρηνικού δικομματισμού", όπου από το 1981 έως το 2009 σε όλες τις εκλογές αναμετρήσεις

ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. έπαιρναν μαζί πάνω από 80% των ψήφων (76% η χειρότερη συνδυασμένη τους επίδοση), έγιναν εκλογές όπου το πρώτο κόμμα (η Ν.Δ.) είχε μόλις 18,8% και συνολικά επτά κόμματα ξεπέρασαν (και μάλιστα... μακράν) το όριο του 3% και μπήκαν στη Βουλή!

Αναμενόμενη ήταν η ραγδαία πτώση του ΠΑΣΟΚ, αλλά λίγοι ήταν εκείνοι που είχαν "δει" αυτό το 13,1%, αναμενόμενη ήταν η άνοδος του ΚΚΕ (παρότι η ρητορική του ήταν εξαιρετικά προσεκτική και δε δικαιολογούσε... ενθουσιασμούς, ούτε και "χάιδευε αφτιά"), αναμενόμενη ήταν και η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ (που είχε... καβαλήσει το άτι του λαϊκισμού και χρησιμοποιούσε συγκρουσιακή ρητορική), αναμενόμενο ήταν το εκλογικό ποσοστό του ΛΑΟΣ (που... ζάλισε τους ψηφοφόρους με τις κωλοτούμπες του Γ. Καρατζαφέρη και έχασε τους τρεις δημοφιλέστερους βουλευτές του, που πήγαν πακέτο μεταγραφή στη Ν.Δ.) να το πάρει το νέο σχήμα της Δεξιάς, οι Ανεξάρτητοι Έλληνες του Πάνου Καμμένου, που "τσίμπησαν" αρκετά και από τη Ν.Δ.

Αναμενόμενο ήταν και το νέο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, η Δημοκρατική Αριστερά του Φώτη Κουβέλη, να μαζέψει ένα μεγάλο ποσοστό δυσαρεστημένων του ΠΑΣΟΚ και να μπει στη Βουλή.

Αυτό που δεν ήταν αναμενόμενο ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ να ξεπεράσει κάθε αισιόδοξη πρόβλεψη (κουβέντιαζα τότε με στελέχη του κόμματος και η προσδοκία τους ήταν να πιάσουν το 12%, κάτι που θα θεωρούσαν τεράστια επιτυχία) και να προσεγγίσει το 17%, όπως δεν ήταν αναμενόμενο ότι στη χώρα που τόσο πολύ υπέφερε από το ναζισμό ένα νεοναζιστικό κόμμα, χρησιμοποιώντας ρητορική μίσους και μισαλλοδοξίας και κολακεύοντας τα κατώτατα ένστικτα των ψηφοφόρων, θα κατόρθωνε να μπει στη Βουλή!

Εντυπωσιακά ήταν και τα ποσοστά που πήραν τα μικρότερα κόμματα: τρία εξ αυτών πήραν πάνω από 2,5% και για λίγες χιλιάδες ψήφους δεν εξέλεξαν βουλευτή!

Βεβαίως αυτή η Βουλή δε θα μπορούσε να μακροημερεύσει, δεν έβγαιναν "τα κουκκιά" για το σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας με κορμό τη Ν.Δ. (που είχε μόλις 108 βουλευτές).

Οπότε οδηγηθήκαμε... καπάκι σε νέα αναμέτρηση.


Οι δεύτερες εκλογές του 2012

Τα συμπεράσματα που είχαν βγει στην αναμέτρηση του Μαΐου επιβεβαιώθηκαν σε αυτήν του Ιουνίου. Η πολυδιάσπαση της λαϊκής ψήφου δεν ήταν δυνατό να παραμείνει σε αυτές τις διαστάσεις. Η πόλωση επικράτησε, τα κόμματα που είχαν ξεχωρίσει στην προηγούμενη αναμέτρηση ενισχύθηκαν ακόμη περισσότερο (εκτός των ΑΝ.ΕΛ., που έχασαν ένα σημαντικό ποσοστό) και τα μικρότερα κόμματα που δεν είχαν μπει στη Βουλή εξαφανίστηκαν. Και όχι μόνο:

- η Νέα Δημοκρατία επικράτησε, όπως αναμενόταν, ποντάροντας στην αίσθηση "σιγουριάς" που ενέπνεε, παρότι ήταν ξεκάθαρο ότι το δήθεν "αντιμνημονιακό" της παρελθόν ήταν... παρελθόν. Όμως το ποσοστό που έλαβε ήταν το δεύτερο χειρότερη της ιστορίας της, μόλις 29,6%,

- ο ΣΥΡΙΖΑ, παρά τις ατέλειωτες γκάφες των στελεχών του και τα τεράστια προβλήματα συνεννόησης που από τότε φαίνονταν, εκτοξεύτηκε κοντά στο 27%, καπαρώνοντας τη θέση του δεύτερου πόλου,

- το ΠΑΣΟΚ "κρατήθηκε" σε ένα ποσοστό κοντά στο προηγούμενο (λίγο κάτω από 12%) και έθεσε υποψηφιότητα για κυβερνητικός εταίρος,

- στα ποσοστά του Μάη κρατήθηκε και η ΔΗΜ.ΑΡ., που επρόκειτο να γίνει το "αριστερό άλλοθι" της νέας κυβέρνησης,

- σοβαρές απώλειες - κυρίως προς τη Ν.Δ. - είχαν οι ΑΝ.ΕΛ., αλλά πέρασαν το 7% και απέκτησαν πλούσια κοινοβουλευτική εκπροσώπηση,

- το ΚΚΕ, όπως αναμενόταν, "πλήρωσε" την απροθυμία του να παραστήσει την "επαναστατική πρωτοπορία" και έχασε σχεδόν τους μισούς ψήφους του Μαΐου, που πήγαν στο ΣΥΡΙΖΑ,

- η Χρυσή Αυγή απέδειξε ότι δεν είναι πυροτέχνημα και... ξαναμπήκε πανηγυρικά στη Βουλή, παγιώνοντας την παρουσία νεοναζί βουλευτών στα έδρανα.

Ο σχηματισμός της κυβέρνησης πήγε... όπως προβλεπόταν: ο Αντώνης Σαμαράς ανέλαβε να καθοδηγήσει τη χώρα στη "δεύτερη μνημονιακή εποχή", με συμπαραστάτη το... βετεράνο της πρώτης περιόδου Βαγγέλη Βενιζέλο, τον Φώτη Κουβέλη και φυσικά τους βουλευτές ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜ.ΑΡ. Τα τρία αυτά κόμματα θα αναλάμβαναν το βάρος της εφαρμογής του νέου μνημονίου και, όπως ήταν επόμενο, θα εισέπρατταν και τη σχετική φθορά.


Συνεχείς ζυμώσεις και εξελίξεις

Με τον "άγνωστο" ΣΥΡΙΖΑ να προβάλλει ως φόβητρο για τις κυρίαρχες τάξεις της χώρας και να απειλεί να καταλάβει το ζωτικό χώρο της κεντροαριστεράς, και καθώς το ΠΑΣΟΚ ήταν ήδη τελειωμένο, άρχισαν οι προσπάθειες και οι ζυμώσεις για τη δημιουργία του "νέου πόλου" της κεντροαριστεράς, που θα είχε την αποδοχή του συστήματος.

Για κάποιον λόγο που δεν αντιλαμβάνομαι, οι πρώτες προσπάθειες (που έλαβαν και γενναία χρηματοδότηση) ήταν ακριβώς από τους... λιγότερο δημοφιλείς πρώην του ΠΑΣΟΚ, εκείνους που είχαν ταυτιστεί με τη λαίλαπα του πρώτου μνημονίου και τον ΓΑΠ! Λοβέρδος, Διαμαντοπούλου, Μόσιαλος ήταν εκείνοι που εγκαινίασαν (με άφθονη χρηματοδότηση) τις πρώτες κινήσεις για ανασύνταξη της κεντροαριστεράς, ενώ σχεδόν ταυτόχρονα ξεπήδησαν και κινήσεις των παλιών σημιτικών, όπως η "κίνηση των 58".

Η τελευταία θεωρήθηκε το όχημα συγκεκριμένων επιχειρηματικών συμφερόντων για τη "νέα κεντροαριστερά" και ξεκίνησε διάλογο με τον Βαγγέλη Βενιζέλο, τους "εκσυγχρονιστές" του ΠΑΣΟΚ, που είχαν αποχωρήσει, τους παραπάνω που προσπαθούσαν να "παίξουν μπάλα" ανεξάρτητα, καθώς και τη ΔΗΜ.ΑΡ. Ο Φώτης Κουβέλης αποστασιοποιήθηκε γρήγορα από αυτό το εγχείρημα, ίσως ήθελε να προχωρήσει τη δική του εναλλακτική λύση.

Ό,τι κι αν ήθελε να κάνει, οι επιλογές του οδήγησαν τη ΔΗΜ.ΑΡ. στη λήθη: ενώ πρόβαλλε αρχικά ως η "υπεύθυνα αριστερή λύση" και εκείνη η πολιτική δύναμη που θα συνέβαλλε στην πιο "ανθρώπινη" εφαρμογή των ιδιαίτερα επώδυνων μέτρων των μνημονίων, σύντομα... σήκωσε μπαϊράκι και εγκατέλειψε την τρικομματική: αντιλαμβανόταν ίσως ότι, ελλείψει κοινωνικών αναφορών, το κόμμα του δεν μπορούσε να αντέξει τη φθορά των μνημονίων. Πιθανότατα είχε δίκιο, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι ο δρόμος που ακολούθησε τον βοήθησε: πολύ σύντομα η ΔΗΜ.ΑΡ. θα περνούσε στη λήθη.


Οι ευρωεκλογές

Στο μεταξύ προσεγγίζαμε τις ευρωεκλογές και ο Β. Βενιζέλος δεν έδειχνε καθόλου διατεθειμένος να "κάνει στην άκρη" προκειμένου να δημιουργηθεί η "νέα κεντροαριστερά" με "φρέσκα πρόσωπα". Τουναντίον, μάλλον σαμπόταρε την προσπάθεια για δημιουργία του νέου φορέα, και στο τέλος (μόλις το ναυάγιο επισημοποιήθηκε) ανακοίνωσε ότι θα κατέλθει στις ευρωεκλογές ως... Ελιά!

Βεβαίως καθώς η ΔΗΜ.ΑΡ. δεν ήταν πλέον στο κάδρο και το ΠΑΣΟΚ αναμενόταν να καταποντιστεί ξανά, επιβαλλόταν να υπάρξει ένα εναλλακτικό σχήμα για την κεντροαριστερά. Αυτό βρέθηκε στο... παρά πέντε με το "Ποτάμι" του Σταύρου Θεοδωράκη, που κατήλθε με στόχο να "μαζέψει" κάμποσες ψήφους που διαφορετικά θα κατέληγαν στο ΣΥΡΙΖΑ.

Στις ευρωεκλογές, το πλέον ανησυχητικό στοιχείο ήταν ότι οι βαθύτερα δυσαρεστημένοι της Ν.Δ. ενίσχυσαν τη Χρυσή Αυγή που κόντεψε να φτάσει στο 10%. Ο ΣΥΡΙΖΑ επιβεβαίωσε τις εκτιμήσεις που τον ήθελαν σχετικά άνετα πρώτο κόμμα, το ΠΑΣΟΚ ως Ελιά, συνέχισε να συρρικνώνεται και η Ν.Δ. εμφάνισε σαφέστατα πτωτικές τάσεις, περιοριζόμενο στο 22%.

Αυτή η εικόνα χτύπησε το "καμπανάκι" στον Αντώνη Σαμαρά, που από το Μάη κι έπειτα "έβαλε στον πάγο" όλες τις μνημονιακές υποχρεώσεις της χώρας, έκανε έναν ανασχηματισμό... φουλ λαϊκιστικό (υπουργοποιήθηκαν όλοι οι "παραθυράτοι" της "λαϊκιστικής" πτέρυγας και βγήκαν εκτός κυβέρνησης όσοι προσπαθούσαν να παρουσιάσουν "μεταρρυθμιστικό έργο") και πορεύτηκε με ευαγγέλιο το σενάριο της "αριστερής παρένθεσης" για το (σύντομο) υπόλοιπο του κοινοβουλευτικού του βίου.

Από εκεί και πέρα τα πράγματα πήγαν περίπου... στον αυτόματο πιλότο: ο ΣΥΡΙΖΑ "σήκωσε το γάντι", πήγαμε σε βουλευτικές εκλογές εσπευσμένα (το σενάριο της "αριστερής παρένθεσης", που λέγαμε) και η "ριζοσπαστική Αριστερά" έγινε κυβέρνηση με τη βοήθεια και των ΑΝ.ΕΛ.

Η Νέα Δημοκρατία, που για ένα ολόκληρο εξάμηνο θυμήθηκε την περίοδο Καραμανλή (του νεότερου) και την πέρασε με παροχές και υποσχέσεις, καθώς και πολύ "σόου" στα παράθυρα, συντηρήθηκε σε ποσοστά πολύ κοντά σε αυτά του 2012, αποδεικνύοντας ότι, αν μη τι άλλο, το κόμμα της αστικής τάξης δεν έχασε τις κοινωνικές αναφορές του, οι οποίες παρέμειναν πιστές σε αυτό.

Την ίδια ώρα, το ΠΑΣΟΚ, με τη βοήθεια του ΓΑΠ, που αποφάσισε να επανέλθει στην πολιτική σκηνή, συνέχισε την πορεία εξαέρωσής του, ενώ Χ.Α., Ποτάμι και ΚΚΕ πήγαν περίπου όπως αναμενόταν.


Πού βρισκόμαστε σήμερα

Κάπως έτσι φτάσαμε έως εδώ. Ο ΣΥΡΙΖΑ καθ' όλη τη διάρκεια της "διαπραγμάτευσης" είδε την αποδοχή του να εκτοξεύεται. Το μοιραίο (όπως αποδείχτηκε) δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου έδωσε το μέτρο της αποδοχής αυτής: Σχεδόν 62% των ψηφισάντων επέλεξε το "όχι" και έφερε τον Αλέξη Τσίπρα στην κορυφή της δόξας του, ανοίγοντας ταυτόχρονα και το δρόμο για την επόμενη πράξη του ελληνικού δράματος και εξασφαλίζοντας και την πτώση του δημοφιλούς επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ.

Το 62% ήταν ένα μη διαχειρίσιμο ποσοστό, αφού δικαίωνε τα "ριζοσπαστικότερα" στοιχεία του ΣΥΡΙΖΑ, έδινε λάθος μηνύματα εντός κι εκτός Ελλάδας, και άνοιγε τις πύλες για εξελίξεις που δεν τις επιθυμούσε ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος μάλλον περίμενε μια "οριακή" επικράτηση είτε του "όχι", είτε του "ναι".

Έσπευσε να δείξει ποιον δρόμο θα ακολουθήσει ήδη από το βράδυ του δημοψηφίσματος, όταν "ερμήνευσε" το σαρωτικό "όχι" ως μία ψήφο εμπιστοσύνης των Ελλήνων στην ευρωπαϊκή πορεία της χώρας. Πολύ αργά. Η ζημιά είχε ήδη γίνει και καμία ερμηνεία του Αλέξη Τσίπρα δεν μπορούσε να την αναστρέψει. Ο "ΣΥΡΙΖΑ της ρήξης", που μέχρι τότε ήταν μια μειοψηφική κίνηση εντός του κόμματος και σαφώς δεν μπορούσε να παίξει σοβαρό ρόλο στα πολιτικά πράγματα, βγήκε μπροστά δυναμικά.

Το αποτέλεσμα της τελικής, δραματικής διαπραγμάτευσης, ένα μνημόνιο, τρεις φορές χειρότερο από το 1ο και το 2ο μαζί, απλώς έδωσε στην πλευρά των θιασωτών της ρήξης περισσότερα όπλα. Και μια αφορμή για να εκδηλώσουν έμπρακτα την αποδοκιμασία τους.


Το σκηνικό της ρήξης: Κομμένος στα δύο ο ΣΥΡΙΖΑ, μετράει δυνάμεις και πληγές

Τα "όχι" στις ψηφοφορίες για τα προαπαιτούμενα είναι μόνο το... ορεκτικό. Στο ΣΥΡΙΖΑ στήνεται σκηνικό ρήξης και θα είναι ένα μικρό θαύμα αν το κόμμα περάσει αυτή τη θύελλα "ενωμένο".

Οι δύο παρατάξεις εντός του ΣΥΡΙΖΑ είναι σαφείς: από τη μια όσοι συντάσσονται με τον πρόεδρο Αλέξη Τσίπρα και την "εθνικά υπεύθυνη" στάση του. Είναι η μεγάλη πλειοψηφία στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά είναι αμφίβολο αν είναι ακόμη και απλή πλειοψηφία στις κομματικές οργανώσεις. Από την άλλη πλευρά, οι "οπαδοί της ρήξης", που αντιτίθενται στο νέο μνημόνιο, καταψηφίζουν τα προαπαιτούμενα και ετοιμάζονται για το μέλλον με πυξίδα στη δραχμή.

Την ίδια ώρα, η Ν.Δ έχει σοβαρές δυσκολίες στην επιλογή του νέου αρχηγού, αφού τα "καπετανάτα" δεν μπορούν να αποφασίσουν σε ποιον θα δώσουν το χρίσμα, πολλοί οι υποψήφιοι, κανένας όμως εξ αυτών "άφθαρτος".

Στην ουσία ο Αντώνης Σαμαράς συνεχίζει να είναι αρχηγός της Ν.Δ. μέσω του Βαγγέλη Μεϊμαράκη, που ξεκίνησε ως προσωρινός, αλλά ενδεχομένως θα είναι εκείνος που θα οδηγήσει τη Ν.Δ. στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση, εφόσον πραγματοποιηθεί το φθινόπωρο.

Το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει στο δρόμο της φθοράς και δε φαίνεται πιθανή κάποια ανάκαμψή του ούτε και με τη νέα αρχηγό, ενώ το Ποτάμι έχει χαρακτήρα "προσωρινού" ή "συμπληρώματος", οπότε δεν μπορεί να παίξει ευρύτερο ρόλο. Ενισχύεται και η απήχηση του ΚΚΕ με το σταθερό αντικαπιταλιστικό λόγο, αλλά το ίδιο το κόμμα έχει βάλει το ταβάνι χαμηλά, λόγω συνθηκών.


Και το μέλλον;

Η κατάσταση αυτή τη στιγμή είναι εξαιρετικά ρευστή. Ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται στα πρόθυρα της ρήξης, οι συνθήκες φαίνονται ώριμες για να αναδυθεί (και να λάβει ευρεία υποστήριξη, το "δημοψήφισμα του όχι" ήταν ο καταλύτης) ένα κόμμα που θα προτάξει ξεκάθαρα μια αντι-ευρώ ατζέντα, ένα κόμμα που θα βάλει στην προμετωπίδα τη λέξη "ρήξη" ίσως δίπλα-δίπλα με τη λέξη "δραχμή".

Βεβαίως και το ΚΚΕ έχει ως πρόσταγμα τη "ρήξη", ωστόσο το μήνυμά του δεν είναι λαϊκιστικό και εύπεπτο, οπότε δεν μπορεί να παίξει αυτόν το ρόλο. Το "κόμμα της δραχμής" για να επιτύχει θα πρέπει να είναι ακραία λαϊκιστικό και το ΚΚΕ είναι ακριβώς το αντίθετο του λαϊκισμού.

Οπότε ήδη έχουμε αρχίσει να σκιαγραφούμε το προφίλ του νέου κόμματος. Θα είναι αριστερόστροφο (λογικό), θα σηκώσει τη σημαία της "ρήξης" και θα έχει ισχυρό λαϊκιστικό χαρακτήρα. Και μια σχετικά χαρισματική προσωπικότητα ως "μπροστάρη".

Η «Αριστερή Πλατφόρμα» του ΣΥΡΙΖΑ είναι αριστερόστροφη και σηκώνει τη σημαία της ρήξης. Αν και δεν ήταν το πλέον λαϊκιστικό κομμάτι του ΣΥΡΙΖΑ (αυτό μάλλον ήταν/είναι οι "προεδρικοί"), το μόνο που χρειάζεται είναι μια κατάλληλη προσωπικότητα επικεφαλής. Και αυτή τη στιγμή υπάρχουν διαθέσιμες δύο τέτοιες:

Η Ζωή Κωνσταντοπούλου (που έχει μαζέψει μπόλικο πολιτικό κεφάλαιο τους τελευταίους μήνες και συνεχίζει ακάθεκτη να μαζεύει ακόμη περισσότερο) και ο Γιάνης Βαρουφάκης (ιδιαίτερα χαρισματική προσωπικότητα, λαμπερός και τέρμα μιντιακός).

Και οι δύο δεν ανταποκρίνονται στο προφίλ του αριστερού, ωστόσο αυτό μάλλον θα είναι δευτερεύον.

Βεβαίως, δε θα πρέπει να αποκλείσουμε και την πιθανότητα (μικρή, αλλά υπαρκτή) ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ να μεταλλαχτεί σε κόμμα της ρήξης. Είτε με αλλαγή ηγεσίας, είτε με νέα αναστροφή, πριν ή μετά τις εκλογές.

Εφόσον η «Αριστερή Πλατφόρμα» αποσχιστεί ή εκδιωχτεί από το ΣΥΡΙΖΑ, τότε είναι προφανές ότι ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ θα μετακινηθεί οριστικά και αμετάκλητα στην κεντροαριστερά και θα γίνει ο διάδοχος του ΠΑΣΟΚ και με τη βούλα. Μάλιστα, σε μια τέτοια περίπτωση δε θα μπορούσαμε να αποκλείσουμε, μια και ως κεντροαριστερά θα λάβει ένα επίσης μόνιμο φιλοευρωπαϊκό προφίλ, ο ΣΥΡΙΖΑ σε δεύτερο χρόνο να "απορροφήσει" τα κόμματα της κεντροαριστεράς (ΠΑΣΟΚ, Ποτάμι, ΚΙΔΗΣΟ, ΔΗΜ.ΑΡ.).

Βεβαίως αυτό σημαίνει ότι αποκλείεται ο νέος ΣΥΡΙΖΑ να έχει την αποδοχή του παλιού. Στην καλύτερη περίπτωση θα μοιραστεί την πίτα των ψηφοφόρων της κεντροαριστεράς και της Αριστεράς με το "κόμμα της ρήξης" και το ΚΚΕ.

Μια τέτοια εξέλιξη θα αναδείξει τη Νέα Δημοκρατία ξανά σε πιθανότερη πρώτη δύναμη (θεωρώντας δεδομένο ότι η Ν.Δ. συνεχίζει να έχει τις συγκεκριμένες αναφορές που έχει στην κοινωνία).

Ωστόσο κι εδώ υπάρχουν προβλήματα, αφού οι δύο αντίρροπες τάσεις (η μία που θέλει τη Ν.Δ. "καθαρά δεξιό" κόμμα και η άλλη που το θέλει κεντροδεξιό) είναι ισχυρές και δεν μπορεί να αποκλειστεί μια διάσπαση ή έστω απόσχιση κάποιων βουλευτών προκειμένου να δημιουργήσουν ένα "σοβαρό δεξιό" κόμμα, το οποίο θα αντλήσει από τον ευρύτερο χώρο της Δεξιάς που σήμερα καλύπτουν ΑΝ.ΕΛ. και Χρυσή Αυγή και η δεξιά πτέρυγα της Ν.Δ.

Αυτό το σενάριο συζητείται κάμποσο καιρό τώρα, προκειμένου να ακυρωθεί η επιρροή που έχει η Χ.Α., η οποία κάλυψε το κενό ενός "εθνικιστικού δεξιού" κόμματος.

Μια και αναφερόμαστε στη Χ.Α., δε θα πρέπει να αποκλείσουμε την περαιτέρω αύξηση των ποσοστών της, καθώς ίσως μέρος των δυσαρεστημένων με την επιβολή νέου μνημονίου στραφούν προς τα εκεί.

Κάπως έτσι είναι τα πράγματα στο πολιτικό σκηνικό και κάπως έτσι δείχνουν τα φαινόμενα ότι θα πάνε στο άμεσο μέλλον.

Γιώργος Ψαρουλάκης

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση