iphone app
android app
iphone app android app
Δευτέρα 11 Δεκεμβρίου 2017
Β Παγκόσμιος Πόλεμος

9η Μαΐου: Η Ημέρα της Νίκης


Ημερομηνία δημοσίευσης:
Τελευταία ενημέρωση:

Η κατάληψη του Βερολίνου από τον Κόκκινο Στρατό δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Θύλακες φανατισμένων ναζί αντιστάθηκαν μέχρι της τελικής τους εξόντωσης ακριβώς επειδή δεν προσδοκούσαν τον παραμικρό οίκτο από τους στρατιώτες ενός έθνους, στο οποίο αυτοί οι ίδιοι προκάλεσαν πάνω από 20 εκατομμύρια θανάτους μέσα σε τρία χρόνια.

Η πλέον εμβληματική φωτογραφία της πτώσης του Γ' Ράιχ. Ένας από τους τελευταίους υπερασπιστές της πρωτεύουσας του Χίτλερ κείτεται νεκρός μπροστά στο σύμβολο του Βερολίνου, την πύλη του Βραδεμβούργου.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, ο ρους της ιστορίας δεν μπορούσε να ανατραπεί... Τα ξημερώματα της 16ης Απριλίου 50.000 βαριά πυροβόλα δύο σοβιετικών Ομάδων Στρατού, του 1ου "Ουκρανικού Μετώπου" του στρατάρχη Ιβάν Κόνιεφ και του 1ου "Λευκορωσικού Μετώπου" του στρατάρχη Γκιόργκι Ζούκοφ άνοιγαν πυρ από απόσταση λίγων χιλιομέτρων εναντίον της πρωτεύουσας του Ράιχ. Καθώς οι εκρήξεις από τις οβίδες σάρωναν την πόλη, οι εγκλωβισμένοι Βερολινέζοι αντιλήφθηκαν αμέσως τη διαφορά από τις αεροπορικές βόμβες. Ο εχθρός δε χρειαζόταν πια αεροπλάνα για να χτυπήσει. Το τέλος ήταν κοντά... Σε απόσταση βολής πυροβόλου. Το έβλεπαν όλοι. Ακόμη και οι αποφασισμένοι να θαφτούν στα ερείπια της πόλης φανατικοί. Όλοι πλην ενός.

Η καταισχύνη των συμβόλων του Ναζισμού. Οι Σοβιετικοί στρατιώτες παρελαύνουν περήφανοι για τη νίκη τους στην Κόκκινη Πλατεία το 1946, στην πρώτη επέτειο της VE Day της μάχης του Βερολίνου.

Ο Αδόλφος Χίτλερ επέμεινε στην άμυνα μέχρις εσχάτων. Στο ίδιο ακριβώς μοτίβο από τη μάχη του Στάλινγκραντ το 1943. Βέβαια, δεν είχε άλλη επιλογή. Το να διαφύγει και να κρυφτεί ήταν αδύνατο. Το να νικήσει ήταν αδύνατο.

Η τελευταία του ελπίδα για "συμβιβασμό" με τους δυτικούς συμμάχους είχε συντριβεί μαζί με την τελευταία οργανωμένη αντεπίθεση της Βέρμαχτ στις Αρδένες, στα τέλη του 1944. Αμερικανοί, Βρετανοί και Γάλλοι προήλαυναν από τα δυτικά σφίγγοντας τη μέγγενη. Η σοβιετική πλημμυρίδα ερχόταν ακατάσχετη από την Ανατολή.

Το σαλόνι του καταφυγίου του Χίτλερ και των τελευταίων ακολούθων του στην πρώτη φωτογραφία μετά την εισβολή των Ρώσων.

Ο Φίρερ επέμεινε στην άμυνα. Η τελευταία "εμμονή" του στοίχισε ακόμη ένα εκατομμύριο ανθρώπινες ζωές. Γερμανών και Ρώσων. Μέσα σε 15 μέρες. Όμως στις 27 Απριλίου οι δύο ρωσικές στρατιές συναντήθηκαν στην Αλεξαντερπλάς, στο κέντρο του Βερολίνου.

Τρεις μέρες αργότερα ο Χίτλερ αυτοκτονούσε στο καταφύγιο της Καγκελαρίας. Στις 9 Μαΐου ο "διάδοχός" του, ναύαρχος Καρλ Ντένιτς, υπέγραφε την άνευ όρων παράδοση... Η "φωλιά του φιδιού" είχε μετατραπεί σε φλεγόμενα ερείπια...

Το γραφείο της Έβας Μπράουν, της ερωμένης και για λίγες μόνο ώρες συζύγου του Χίτλερ. Δεξιά: Αμερικανοί στρατιωτικοί εξετάζουν υπό το φως των κεριών τον καναπέ όπου αυτοκτόνησαν Χίτλερ και Μπράουν. Εμφανή τα ίχνη του αίματος στο "μπράτσο" του καναπέ.


Το τέλος του Γ' Ράιχ

Η πρωτεύουσα του Ράιχ αποτελούσε το μεγάλο "βραβείο" για τους συμμάχους που από τις αρχές του 1945 είχαν ανατρέψει τις έσχατες αμυντικές γραμμές του γερμανικού στρατού και είχαν εισβάλει πια στο μητροπολιτικό έδαφος του Ράιχ. Πολλοί ιστορικοί μιλούν για "αγώνα δρόμου" μεταξύ των Δυτικών συμμάχων και των Σοβιετικών με "έπαθλο" το Βερολίνο. Δεν είναι έτσι.

Σχεδόν υπερήλικες Γερμανοί υποχρεώθηκαν να πολεμήσουν για το Βερολίνο. Η πλέον ισχυρή ένδειξη της απελπισίας στην οποία είχε περιέλθει η ηγεσία της Βέρμαχτ, τη στιγμή που η εμμονή του Χίτλερ κρατούσε εγκλωβισμένες αξιόμαχες δυνάμεις από τη Νορβηγία μέχρι και την Κρήτη.

Τα πάντα είχαν συμφωνηθεί στη Γιάλτα. Αυτοί που θα έμπαιναν πρώτοι στην "καρδιά του κτήνους" θα ήταν οι Ρώσοι. Είχαν το ιστορικό δικαίωμα. Η "μοιρασιά" της πρωτεύουσας θα γινόταν μετά. Είναι γεγονός πως οι ίδιοι οι Γερμανοί "προτιμούσαν" τους Δυτικούς. Από τους Ρώσους είχαν πολλά να φοβούνται. Όχι άδικα.

Εκτός από ηλικιωμένους, η ναζιστική ηγεσία επιστράτευσε "εθελοντικά" μέχρι και -κυριολεκτικά- μικρά παιδιά. Στη φωτογραφία ο υπουργός προπαγάνδας Γιόσεφ Γκέμπελς παρασημοφορεί ένα 13χρονο που την προηγούμενη ανατίναξε ρωσικό άρμα με αντιαρματική "γροθιά".

Η εισβολή της Βέρμαχτ στη Ρωσία υπήρξε μια ιστορία σφαγών, εκτελέσεων, βιασμών, εμπρησμών και λεηλασίας. Πληρώθηκαν με το ίδιο νόμισμα. Με τη σύμφωνη γνώμη Αμερικανών, Γάλλων και Βρετανών...


Η ρωσική σημαία στο Ράιχστανγκ: Η ιστορία μιας φωτογραφίας

Η πλέον ιστορική φωτογραφία του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου. Η σημαία με το σφυροδρέπανο υψώνεται στο Ράιχστανγκ. Η πλέον εμβληματική εικόνα της συντριβής του ναζισμού. Όπως όλες οι ιστορικές φωτογραφίες, έχει κι αυτή τη δική της "μικρή" ιστορία.

Ο 18χρονος Αμπντουλχακίμ Ισμαήλοβ, Σοβιετικός στρατιώτης από το Νταγκεστάν, καρφώνει τη σημαία με το σφυροδρέπανο στην κορυφή του Γερμανικού Κοινοβουλίου, βοηθούμενος από το Λευκορώσο ανθυπολοχαγό Λεονίντ Γκορίτσεβ.

Στις 30 Απριλίου ο ίδιος ο Στάλιν πίεζε για την κατάληψη του ιστορικού κτηρίου, ώστε η επόμενη ημέρα της Εργατικής Πρωτομαγιάς να λάβει θριαμβικό χαρακτήρα. Εκείνη τη μέρα στο επιτελείο του στρατάρχη Ζούκοφ έφτασε η πληροφορία πως δύο λόχοι του είχαν καταλάβει το Ράιχστανγκ. Οι πολεμικοί ανταποκριτές έσπευσαν. Αλλά οι υπερασπιστές του κτηρίου τούς υποδέχτηκαν με σφοδρά πυρά.

Στη διάρκεια της νύχτας ένας Σοβιετικός στρατιώτης από το Νταγκσετάν, ο Ραχιμτζάν Κασκαρμπάεφ, σκαρφάλωσε στην πρόσοψη και κρέμασε τη κόκκινη σημαία στο άγαλμα της "Γερμανίας". Ήταν βράδυ, δεν υπήρξαν φωτογραφίες και οι Γερμανοί έβγαλαν τη σημαία το πρωί.

Για να καταληφθεί το Ράιχστανγκ χρειάστηκαν μάχες τεσσάρων ημερών από όροφο σε όροφο. Σε κάθε όροφο που καταλάμβαναν, οι Ρώσοι ύψωναν τη σημαία τους. Μέχρι να φτάσουν στη στέγη.

Ο Κόκκινος Στρατός απέκτησε τον πλήρη έλεγχο του κτηρίου στις 2 Μαΐου. Εκείνο το πρωί ο πολεμικός ανταποκριτής Ευγκένι Κχαλντέι ανέβηκε στην οροφή κρατώντας μια κόκκινη σημαία. Τρεις στρατιώτες ήταν εκεί. Ζήτησε να τη στήσουν για τη φωτογραφία.

Ο πολεμικός ανταποκριτής Ευγκένι Κχαλντέι. Σε αυτόν οφείλεται η ιστορική φωτογραφία που πιστοποιεί τη συντριβή του Γ' Ράιχ.

Ήταν ο Ουκρανός Αλεξέι Κοβάλιοβ από το Κίεβο, ο Αμπντουλχακίμ Ισμαήλοβ από το Νταγκεστάν και ο Λευκορώσος ανθυπολοχαγός Λεονίντ Γκορίτσεβ. Ο 18χρονος Αμπντουλχακίμ Ισμαήλοβ σκαρφάλωσε στην άκρη ενός αγάλματος και ο Γκορίτσεβ τον βοήθησε. Ο Κχαλντέι τράβηξε πέντε-έξι ιστορικά "καρέ".

Τα... δύο ρολόγια χειρός του ανθυπολοχαγού Γκορίτσεβ. Ο φωτογράφος χρειάστηκε να ρετουσάρει την αρχική φωτογραφία ώστε να μη φανεί στη διεθνή κοινή γνώμη ότι οι Ρώσοι στρατιώτες λεηλατούσαν τους ηττημένους. Αν και είχαν κάθε δικαίωμα.

Μόνο που από τα χέρια του Γκορίτσεβ έπρεπε να "σβήσει" το ένα από τα... δύο ρολόγια. Για να μη φανεί πως ο σοβιετικός στρατός λεηλατούσε τον ηττημένο. Αν και είχε κάθε δικαίωμα...


Το τέλος… 30 μέτρα κάτω από τη γη

Στις 29 Απριλίου, στο υπόγειο καταφύγιό του, ο Αδόλφος Χίτλερ πληροφορήθηκε το "άδοξο" τέλος του φίλου και "μέντορά" του. Την προηγουμένη ο Μπενίτο Μουσολίνι, μαζί με την ερωμένη του Κλάρα Πετάτσι, είχαν εκτελεστεί από Ιταλούς αντάρτες. Τα σώματά τους είχαν κρεμαστεί από τσιγκέλια στο κέντρο του Μιλάνου. Και στη συνέχεια είχαν τεμαχιστεί και ριφθεί στους υπονόμους.

Λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 30ής Απριλίου ο επικεφαλής της άμυνας του Βερολίνου, στρατηγός Χέλμουτ Βάιτλινγκ, τον ενημέρωσε πως οι Ρώσοι απείχαν μόλις 500 μέτρα από το καταφύγιο και την Καγκελαρία και πως τα πυρομαχικά των στρατιωτών του επαρκούσαν για άμυνα μόλις 24 ωρών. Ζητούσε άδεια να επιχειρήσει "έξοδο" διασπώντας το σοβιετικό κλοιό.

Αναγεννησιακός πίνακας που είχε κλαπεί από τους ναζί από τη Φλωρεντία και κοσμούσε το γραφείο του Χίτλερ. Οι Ρώσοι το αγνόησαν, μη αντιλαμβανόμενοι την αξία του, κάτι που έκαναν οι Αμερικανοί, επιστρέφοντας το έργο τέχνης στον τόπο καταγωγής του. Δεξιά: Ρώσος δεκανέας ποζάρει για μια αναμνηστική φωτογραφία μπροστά από τον καναπέ όπου ο Αδόλφος αυτοπυροβολήθηκε.

Ο Χίτλερ αποσύρθηκε χωρίς να σχολιάσει. Το μεσημέρι έδωσε άδεια για την "έξοδο". Δεν είχε δώσει ποτέ τέτοια "άδεια" από το Στάλιγκραντ και μετά. Στις 2:30 γευμάτισε μαζί με την ερωμένη και μόλις ολίγων ωρών σύζυγό του, Εύα Μπράουν. Παρίσταντο οι δύο γραμματείς και ο προσωπικός του μάγειρας. Στη συνέχεια μαζί με την Μπράουν αποσύρθηκε στο γραφείο του.

Στις 3:30 όσοι βρίσκονταν στο καταφύγιο άκουσαν έναν πυροβολισμό. Λίγα λεπτά αργότερα ο υψηλόβαθμος ναζί Έριχ Μπόρμαν και ο υπασπιστής του Χίτλερ Χάιντς Λίνγκε άνοιξαν την πόρτα.

Ο αρχηγός τους ήταν σκυμμένος στο γραφείο με το αίμα να στάζει από τον κρόταφο. Στον καναπέ δίπλα του ήταν γερμένη η Εύα Μπράουν. Το δωμάτιο μύριζε πικραμύγδαλο. Τη χαρακτηριστική οσμή του υδροκυανίου. Η Μπράουν είχε πεθάνει από αυτό.

Το σημείο όπου πιστοί Ες-Ες αποτέφρωσαν τα σώματα του Χίτλερ και της Έβας Μπράουν.

Τα πρόσωπα του Χίτλερ. Επίσημη έκδοση της Αμερικανικής Μυστικής Υπηρεσίας OSS - "προγόνου" της CIA - με τις πιθανές μεταμφιέσεις του Χίτλερ μπροστά στην πιθανότητα να έχει καταφέρει να διαφύγει.

Ο Άντολφ Χίτλερ πιθανότατα είχε δαγκώσει μια κάψουλα από το δηλητήριο, τραβώντας ταυτόχρονα τη σκανδάλη από το προσωπικό του πιστόλι.

Επιμέλεια: Γιώργος Παπαδάκης, Σταύρος Μουντουφάρης

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση