iphone app
android app
iphone app android app
Σάββατο 10 Δεκεμβρίου 2016
Βιοποικιλότητα

Ημερίδα για τη βιοποικιλότητα της Κρήτης


Ημερομηνία δημοσίευσης:
Τελευταία ενημέρωση:

Με την υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης διοργανώνεται από το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας και Υδατοκαλλιεργειών (ΙΘΑΒΒΥΚ) του ΕΛΚΕΘΕ ημερίδα με θέμα "Μέθοδοι και πλαίσια λήψης αποφάσεων για μια πολιτική με άξονα τη Βιοποικιλότητα στην Κρήτη".

Η ημερίδα, που θα πραγματοποιηθεί στο Επιμελητήριο Ηρακλείου (Κορωναίου 9, αίθουσα "Καστελλάκη") την Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 από τις 9:30 το πρωί, στοχεύει στην ενημέρωση των επιστημονικών, παραγωγικών φορέων, των πολιτών ευρύτερα, για τα καινοτόμα εργαλεία και τα νέα θεσμικά πλαίσια που μπορούν να συμβάλουν στη χάραξη πολιτικών και τη λήψη αποφάσεων περιβαλλοντικής διαχείρισης, υπό το πρίσμα της ανάδειξης, αξιοποίησης και προστασίας της βιοποικιλότητας της Κρήτης.

Το πρόγραμμα έχει ως εξής:

9:30-9:40: Καλωσόρισμα και χαιρετισμοί από τους δρ Αντώνη Μαγουλά, διευθυντή του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας & Υδατοκαλλιεργειών ΕΛΚΕΘΕ, και Νίκο Καλογερή, αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος και Χωροταξίας, Περιφέρεια Κρήτης

9:40-10:00: Εισαγωγή, δρ Γιώργος Κωτούλας, Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας & Υδατοκαλλιεργειών, ΕΛΚΕΘΕ

10:00-10:40: "Προοπτική Διερεύνηση στην υπηρεσία της έρευνας, της καινοτομίας και της κοινωνίας - προ(σ)καλώντας το σήμερα για να χτίσουμε το αύριο", δρ Έφη Αμανατίδου, Innovation, Management and Policy Institute, Manchester Business School

10:40-11:00: "Ανάληψη δράσεων για την προστασία και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος στην Περιφέρεια Κρήτης. Περιπτώσεις ανθρωπογενών παρεμβάσεων που χρήζουν λήψης αποφάσεων περιβαλλοντικής διαχείρισης", δρ Ελένη Χατζηγιάννη, αν προϊσταμένη Δ/νσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού Περιφέρειας Κρήτης

11:00-11:20: Διάλειμμα για καφέ

11:20-12:00: "Γενετικοί πόροι και δίκαιο: Πρόσφατες εξελίξεις και άμεσες προτεραιότητες για την ελληνική πραγματικότητα", Ευπραξία-Αίθρα Μαριά, αν. καθηγήτρια Δικαίου του Περιβάλλοντος-δικηγόρος, Σχολή Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης

12:00-12:40: "Το θεσμικό πλαίσιο προστασίας των θαλάσσιων γενετικών πόρων. Ζητήματα πρόσβασης και προοπτικές", δρ Δήμητρα Μάνου, Νομική Σχολή ΑΠΘ

12:40-13:00: Διάλειμμα για καφέ

13:00-13:40: "Οικονομική αποτίμηση περιβαλλοντικών αγαθών και υπηρεσιών", Ιωάννης Σουλιώτης, υποψήφιος διδάκτορας, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ICRE8- International Centre for Research on the Environment and the Economy

13:40-14:30: Σύνοψη ημερίδας - στρογγυλό τραπέζι - συζήτηση -Ομιλίες 30 λεπτών και 10 λεπτά για ερωτήσεις


Περιλήψεις των ομιλιών

1. Προοπτική Διερεύνηση στην υπηρεσία της έρευνας, της καινοτομίας και της κοινωνίας - προ(σ)καλώντας το σήμερα για να χτίσουμε το αύριο

Η Προοπτική Διερεύνηση (Foresight) είναι μία πρακτική και μεθοδολογία λήψης αποφάσεων και διαμόρφωσης πολιτικής σε τομείς έρευνας και καινοτομίας αλλά όχι μόνο. Tο foresight πρέπει σαν πρώτη εργασία να εντοπίσει τις κύριες τάσεις και κινητήριες δυνάμεις που (διαφαίνεται να) επηρεάζουν το κύριο αντικείμενο μελέτης, που μπορεί να είναι μια ερευνητική περιοχή όπως η Βιοποικιλότητα, ένας οικονομικός τομέας, ένα πεδίο τεχνολογίας ή και μελλοντική στρατηγική μιας πόλης ή μίας χώρας. Ενώ υπάρχουν πολλοί ορισμοί, τα κοινά σημεία είναι η συμμετοχικότητα, ο προσανατολισμός στη δράση και ο μακροπρόθεσμος ορίζοντας. Η παρουσίαση θα είναι μία εισαγωγή στα βασικά χαρακτηριστικά της Προοπτικής Διερεύνησης, και θα εστιάσει περισσότερο στις προϋποθέσεις και τους παράγοντες επιτυχίας όπως και τις συνθήκες που πρέπει να ληφθούν υπόψη (τόσο σε ότι αφορά το ευρύτερο κοινωνικο-πολιτικό-πολιτιστικό περιβάλλον όσο και σε σχέση με την οργάνωση της άσκησης Προοπτικής Διερεύνησης). Μία άσκηση Foresight επηρεάζεται τόσο από εσωτερικούς όσο και από εξωτερικούς παράγοντες. Εσωτερικοί μπορεί να είναι η μεθοδολογία που ακολουθείται και τα γνωστικά πεδία από όπου θα αντληθούν πληροφορίες για το αντικείμενο μελέτης. Στην περίπτωση της Βιοποικιλότητας για παράδειγμα όπως θα δούμε στη συνέχεια είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη τόσο επιστημονικές και πολιτικές τάσεις όσο και κοινωνικο-οικονομικές. Σε ότι αφορά το εξωτερικό πλαίσιο παίζουν ρόλο ο βαθμός που η άσκηση Foresight επηρεάζει/ζεται από πιέσεις και κατευθύνσεις όπως αυτές που ορίζονται από υπάρχουσες στρατηγικές όπως αυτή της έξυπνης εξειδίκευσης για παράδειγμα, όπως θα δούμε σε σχετική παρουσίαση ή ο βαθμός που η ισχύουσα 'παράδοση' λήψης αποφάσεων για το στρατηγικό σχεδιασμό της χώρας ή περιοχής είναι συμβατός με τις διαδικασίες και τις αρχές του foresight. Η παρουσίαση έχει διπλό ρόλο, ως μία αρχική εισαγωγή στο Foresight ως διαδικασία λήψης αποφάσεων και ως το πλαίσιο αναφοράς για τις ακόλουθες παρουσιάσεις οι οποίες και θα αποτελούσαν σημαντικότατες εισηγήσεις για το σχεδιασμό μίας άσκησης Foresight για τη Βιοποικιλότητα στην Κρήτη.

2. Ανάληψη δράσεων για την προστασία και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος στην Περιφέρεια Κρήτης. Περιπτώσεις ανθρωπογενών παρεμβάσεων που χρήζουν λήψης αποφάσεων περιβαλλοντικής διαχείρισης

Οι τομείς ανάπτυξης στην Κρήτη, το δεύτερο μεγαλύτερο νησί της ανατολικής Μεσογείου είναι σημαντικοί και ποικίλοι από οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική άποψη. Η περιφερειακή οικονομία και ανάπτυξη βασίζονται κυρίαρχα στον τουρισμό και στο εμπόριο, καθώς και στη γεωργία, κτηνοτροφία και μεσαία μεταποιητική δραστηριότητα, συχνά με συσσώρευση και αλληλεπικάλυψη ανθρωπογενών δραστηριοτήτων. Το γεγονός αυτό συγχρόνως με τη μεγάλη έκταση περιοχών στην Κρήτη υπό καθεστώς προστασίας (όπως οι περιοχές του δικτύου Natura 2000), επιβάλλουν την υιοθέτηση σύγχρονων διαχειριστικών εργαλείων ως ικανής και αναγκαίας συνθήκης για την προστασία, διατήρηση και βέλτιστη αξιοποίηση τόσο της ενδοχώρας όσο και της παράκτιας ζώνης στην Κρήτη. Περιπτώσεις ανθρωπογενών παρεμβάσεων στο νησί, που έχουν ως αποτέλεσμα την αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος ή και ενδεχόμενο βραχυπρόθεσμο ή μακροπρόθεσμο κίνδυνο για το οικοσύστημα και τη βιοποικιλότητα, υποδεικνύουν: την ανάγκη ανάληψης πρωτοβουλιών και καθορισμού ενός πλαισίου βελτιώσεων, μέτρων, προοπτικού σχεδιασμού, ενεργοποίησης εμπειρογνωμόνων και συναρμόδιων φορέων αλλά και έναρξης συμμετοχικών διαδικασιών. Στο παραπάνω πλαίσιο, και με αφορμή περιπτώσεις μικρής- χωρικής κλίμακας παρεμβάσεων, τίθενται σημεία προς συζήτηση και αναζήτησης δυνατοτήτων αξιοποίησης της προοπτικής διερεύνησης σε περιφερειακό επίπεδο, για την λήψη αποφάσεων περιβαλλοντικής διαχείρισης με γνώμονα την επισήμανση ενεργειών για την προστασία της βιοποικιλότητας στην Κρήτη.

3. Γενετικοί πόροι και δίκαιο: Πρόσφατες εξελίξεις και άμεσες προτεραιότητες για την ελληνική πραγματικότητα

Η νομική μεταχείριση των γενετικών πόρων εντάσσεται σε εκείνη της βιολογικής ποικιλότητας και συνδέεται με τη διατήρηση (επιτόπια & εκτός τόπου/in situ & ex situ) και αειφορική χρήση της. Ταυτοχρόνως, οι γενετικοί πόροι αποτελούν το αντικείμενο του τρίτου πυλώνα της Σύμβασης για τη Βιολογική Ποικιλότητα (ΣΒΠ) σχετικά με την πρόσβαση και τον ισότιμο καταμερισμό των οφελών που προκύπτουν από τη χρησιμοποίησή τους (ΠΚΟ). Η ΣΒΠ, ορόσημο του 20ου αιώνα για την προστασία και διατήρηση της βιοποικιλότητας per se σε διεθνή κλίμακα, εισήγαγε μια νέα προσέγγιση στο ζήτημα των γενετικών πόρων, εκείνη της εθνικής κληρονομιάς. Ιδιαίτερο όμως ενδιαφέρον για τους γενετικούς πόρους εμφανίζει η μετά τη ΣΒΠ εποχή. Συμπίπτει με την αρχή του 21ου αι. και την υιοθέτηση το 2010 του Πρωτοκόλλου της Ναγκόγια. Αυτό αφιερώνεται αποκλειστικά στους γενετικούς πόρους και στον τρόπο κατανομής των οφελών που προκύπτουν από τη χρησιμοποίησή τους. Πρόσφατα και η ΕΕ προέβη σε έκδοση Κανονισμού για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου στην ΕΕ. Τα παραπάνω αποτελούν πρόκληση για την Ελλάδα, που διαθέτει πλούσια βιοποικιλότητα, υπαγορεύουν δε την επαναξιολόγηση του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου και γενικότερα τη διατύπωση ενός «οδικού Χάρτη» για τους γενετικούς πόρους.

4. Το θεσμικό πλαίσιο προστασίας των θαλάσσιων γενετικών πόρων. Ζητήματα πρόσβασης και προοπτικές

Το ζήτημα της πρόσβασης στους γενετικούς πόρους και του ισότιμου καταμερισμού των ωφελειών σχετίζεται με τη δυνατότητα εμπορικής τους χρήσης - μεταξύ άλλων στη φαρμακοβιομηχανία, τη βιοτεχνολογία, τις βιομηχανίες καλλυντικών, τροφίμων και ποτών. Η προοπτική εμπορικής χρήσης των γενετικών πόρων, και δη των θαλάσσιων, αποτελεί και τον κινητήριο μοχλό της αναζήτησης θαλάσσιων μικροοργανισμών - τουλάχιστον για τη βιομηχανία. Την ίδια στιγμή η πρόσβαση σε γενετικούς πόρους και η δειγματοληψία για καθαρά ερευνητικούς σκοπούς δυσχεραίνει λόγω ακριβώς της δυσπιστίας των κρατών που παρέχουν τους γενετικούς πόρους να επιτρέψουν την πρόσβαση της επιστημονικής κοινότητας. Η Σύμβαση για την Προστασία της Βιολογικής Ποικιλομορφίας αλλά και το Πρωτόκολλο της Ναγκόγια καλούν τα κράτη μέρη να αναπτύξουν κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο για το ζήτημα της πρόσβασης στους γενετικούς πόρους και της ισότιμης κατανομής των ωφελειών που προκύπτουν από τη χρήση τους. Προκειμένου να συμβεί αυτό είναι απαραίτητη η διαβούλευση των υπεύθυνων για τη λήψη αποφάσεων με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη και κυρίως με την επιστημονική κοινότητα, από την οποία μπορούν να αντληθούν διεθνείς πρακτικές και πρότυπα για την πρόσβαση στους θαλάσσιους γενετικούς πόρους σε περιοχές εντός εθνικής δικαιοδοσίας.

5. Οικονομική αποτίμηση περιβαλλοντικών αγαθών και υπηρεσιών

Η παρουσίαση θα αφορά μια γενική περιγραφή των αντικειμένων που μελετούν τα οικονομικά του περιβάλλοντος και πως αυτά συμβάλλουν στην αειφόρο διαχείριση των περιβαλλοντικών πόρων. Πιο συγκεκριμένα, θα παρουσιασθεί η μεθοδολογία για την αποτίμηση περιβαλλοντικών πόρων λαμβάνοντας υπ' όψη τις οικοσυστημικές υπηρεσίες.

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση