iphone app
android app
iphone app android app
Δευτέρα 05 Δεκεμβρίου 2016
Υδροστρόβιλοι

Η απειλή των υδροστρόβιλων που εμφανίστηκαν στην Κρήτη (video)


Ημερομηνία δημοσίευσης:
Τελευταία ενημέρωση:

Άναυδοι έχουν μείνει οι Κρητικοί με το απίστευτο θέαμα των δύο τεράστιων υδροστρόβιλων που "έσκασαν" στο λιμάνι του Ηρακλείου!

Το απίστευτο φαινόμενο, το οποίο είναι αρκετά συχνό στις θάλασσες της Ελλάδας την τελευταία διετία αλλά όχι και τόσο κοντά στις ακτές, εντυπωσίασε αλλά και... τρόμαξε πολλούς Ηρακλειώτες, που έχοντας δει όλες τις ταινίες καταστροφής με ανεμοστρόβιλους που έχει βγάλει το Χόλιγουντ τα τελευταία χρόνια φοβήθηκαν... τα χειρότερα.

Τελικώς οι υδροστρόβιλοι (οι επιστήμονες τους αποκαλούν "υδροσίφωνες") δε δημιούργησαν παρά περιορισμένα προβλήματα και μικροζημιές, ωστόσο το θέαμα της προσέγγισης των τεράστιων περιδινιζόμενων "χωνιών" ήταν απίστευτα τρομακτικό και προκαλούσε δέος στους παρατηρητές!

Την... παράσταση έκλεψε ένα ζεύγος τεράστιων "δίδυμων" υδροστρόβιλων, οι οποίοι χτύπησαν το λιμάνι του Ηρακλείου, αλλά σχηματίστηκαν πολύ περισσότεροι, τουλάχιστον 8, σύμφωνα με τις αναφορές, ενώ κάποιοι ανεβάζουν τον αριθμό τους στους δέκα, κάτι που θα σήμαινε ότι πρόκειται για το μεγαλύτερο ξέσπασμα υδροστρόβιλων στην ιστορία της Ελλάδας, αφού μέχρι τώρα ο μεγαλύτερος αριθμός τους που είχε καταγραφεί μαζικά ήταν οκτώ στο βόρειο Αιγαίο, όπου όμως δεν προσέγγισαν τις ακτές τόσο πολύ όσο στο Ηράκλειο.

Οι δίδυμοι υδροστρόβιλοι φωτογραφήθηκαν όπως μπορείτε να δείτε και υπάρχουν και βίντεο που μπορείτε επίσης να παρακολουθήσετε.


Μικροζημιές από τους δίδυμους υδροστρόβιλους

Μικροζημιές σημειώθηκαν στο λιμάνι στου Ηρακλείου, εκεί απ' όπου πέρασαν οι δίδυμοι υδροστρόβιλοι, ενώ μικροζημιές αναφέρθηκαν και στη Νέα Αλικαρνασσό: Σύμφωνα με κάποιους κατοίκους, ένας μικρός φοίνικας που τσακίστηκε από την κακοκαιρία "την έπαθε" εξαιτίας των υδροστροβίλων.

Μοτοποδήλατα παρκαρισμένα στο πάρκινγκ του Οργανισμού Λιμένος Ηρακλείου παρασύρθηκαν από την επέλαση των υδροστρόβιλων, ενώ κάποιες διαφημιστικές πινακίδες και ταμπέλες σήμανσης στην κυριολεξία ξηλώθηκαν.


Τι λένε οι επιστήμονες

Σύμφωνα με τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα στην wikipedia, οι σίφωνες (typhoons ή twisters, εμείς τους λέμε συνήθως ανεμοστρόβιλους) που σχηματίζονται στη θάλασσα, ονομάζονται υδροσίφωνες ή υδροστρόβιλοι ή σίφωνας θαλάσσης.

Οι υδροσίφωνες είναι πολύ πιο ασθενείς από τους σίφωνες ξηράς, με ταχύτητες ανέμου της κατηγορίας F0/EF0 και σπανιότερα F1/EF1, ενώ και η ταχύτητα μετακίνησής τους από το ένα σημείο στο άλλο είναι πολύ πιο αργή. Η διάμετρός τους κυμαίνεται από 3 έως 50 μέτρα και πολύ σπάνια μπορεί να φτάσει τα 100-150 μέτρα. Η διάρκεια ζωής τους σχεδόν πάντα είναι μόλις μερικά λεπτά. Γενικότερα, έχουν πολύ ασθενέστερα χαρακτηριστικά, αλλά και λιγότερα ενδεχόμενα αντικείμενα να καταστρέψουν.

Παλαιότερα ωστόσο, οι θαλάσσιοι σίφωνες θεωρούνταν πολύ επικίνδυνοι για τα πλοία και ιδιαίτερα για τα ιστιοφόρα. Με την πρώτη ανίχνευσή τους, οι πορείες τους παρακολουθούνταν προσεκτικά με διοπτεύσεις, προκειμένου να τους αποφύγουν. Πάντως στη νεότερη ιστορία δεν έχει αναφερθεί σύγχρονο πλοίο να υπέστη σοβαρές τουλάχιστον ζημιές από τέτοιο φαινόμενο. Στο ραντάρ ο σίφωνας φαίνεται άλλοτε ως ένας έντονος στόχος και άλλοτε ως ένας εκ παρεμβολής, μετακινούμενος στόχος.

Οι θάλασσες και τα κράτη με τη συχνότερη παρουσία θαλάσσιων σιφώνων είναι κατά σειρά:

  • Ισημερινός και γενικά όλες οι τροπικές θάλασσες
  • Ανατολικές ακτές των ΗΠΑ (κάτω του βορείου πλάτους των 35°) και ιδιαίτερα στις ακτές της Φλόριντα
  • Κόλπος του Μεξικού
  • Ολλανδία (60 σίφωνες/έτος)
  • Ισπανία (25-30 σίφωνες/έτος)
  • Ιταλία (25 σίφωνες/έτος) και ιδιαίτερα στην Αδριατική Θάλασσα
  • Ελλάδα (15-30 σίφωνες/έτος) και ιδιαίτερα στο Ιόνιο Πέλαγος
  • Ηνωμένο Βασίλειο (15 σίφωνες/έτος)

Συνολικά σε ολόκληρη την Ευρώπη καταγράφονται 160 θαλάσσιοι σίφωνες/έτος.

Τα στοιχεία για την Ελλάδα αφορούν την περίοδο έως και το 2013, διότι τα τελευταία δύο χρόνια οι υδροσίφωνες έχουν γίνει... τακτικός επισκέπτης των ελληνικών θαλασσών. Αν και η Ελλάδα δε θεωρείται ως μία από τις χώρες με τη συχνότερη παρουσία σιφώνων σε παγκόσμια κλίμακα ή έστω σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είχε πάντα... καλές επιδόσεις στους θαλάσσιους σίφωνες, που έχουν μεγάλη συχνότητα εμφάνισης, εν μέρει λόγω του ότι είναι η χώρα με το μεγαλύτερο μήκος ακτογραμμών στην Ευρώπη, με μήκος ακτών πάνω από 15.000 χιλιόμετρα. Ωστόσο, το φαινόμενο είναι υπαρκτό και έχει κατά καιρούς προκαλέσει σημαντικές ζημιές.

Τα τελευταία δύο χρόνια η συχνότητα εμφάνισής τους έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο και μόνο το δεύτερο εξάμηνο του 2014 - πριν τους... μαζικούς υδροσίφωνες του Ηρακλείου - είχαμε περίπου 50 εμφανίσεις υδροσιφώνων, καταρρίπτοντας το ρεκόρ του 2002, όταν είχαν καταγραφεί στις θάλασσες 27 υδροσίφωνες (και άλλοι 13 αεριοστρόβιλοι)!

Σύμφωνα με έρευνα του μετεωρολόγου Μιχάλη Σιούτα (Κέντρο Μετεωρολογικών Εφαρμογών του ΕΛΓΑ - Θεσσαλονίκη - εκπρόσωπος της Ελλάδας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό TORRO), η οποία δημοσιεύτηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Atmospheric Research το 2003, στην Ελλάδα σημειώνονται επανειλημμένα επικίνδυνοι σίφωνες σε αρκετές περιοχές και γενικότερα δεν είναι τόσο σπάνιο φαινόμενο όσο εθεωρείτο μέχρι σήμερα. Στο διάστημα των τριών χρόνων που κράτησε η σχετική έρευνα (2000-2002), σημειώθηκαν κατά μέσο όρο 8 σίφωνες ξηράς το χρόνο και 10 σιφώνες θάλασσας το χρόνο.  

Τα τελευταία χρόνια μάλιστα, η έντασή τους και η τάση εμφάνισής τους είναι έντονα αυξητική. Ενδεικτικώς, στη δεκαετία του 1980 και το μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας του 1990 συνήθως καταγράφονταν μόλις 5 σίφωνες ετησίως, με ελάχιστες αποκλίσεις. Αντιθέτως, από το σύνολο των επιστημονικών μελετών, στο διάστημα των 10 ετών μεταξύ του 1998 και του 2008, προκύπτει ότι ο αριθμός των ισχυρών σιφώνων ξηράς και θαλάσσης που πλήττουν τον ελλαδικό χώρο είχε φτάσει κατά μέσο όρο στους 20 σίφωνες/έτος. Αυτός ο αριθμός πλέον ξεπερνιέται κατά πολύ την τελευταία διετία.


Θα ενταθεί κι άλλο το φαινόμενο

Ένας ειδικευμένος στο φαινόμενο Καναδός μετεωρολόγος, ο Γουέιντ Ζιλάγκι από το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας των Υδροσιφώνων που εδρεύει στο Τορόντο, είχε δηλώσει προ ημερών στο real.gr ότι η χώρα μας βρίσκεται στη δίνη του… «υγρού Κυκλώνα» και ότι πλέον, πέρα από τους ανεμοστρόβιλους της ξηράς, οι υδροσίφωνες θα ενταθούν το επόμενο διάστημα: «Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις μας, το γεωγραφικό τόξο, το οποίο περιλαμβάνει τα νησιά του Ιονίου και φτάνει έως και τις ακτές της βόρειας Κρήτης, αποτελεί το βασικό επίκεντρο εκδήλωσης του φαινομένου σε ολόκληρη την ανατολική Μεσόγειο. Δυστυχώς, πρέπει να μάθετε να ζείτε με τους υδροστρόβιλους, καθώς ήρθαν για να μείνουν». Σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο, ενώ το 2012 είχαν καταγραφεί στις ελληνικές θάλασσες μόνο 25 υδροσίφωνες, την επόμενη χρονιά ο αριθμός τους υπερδιπλασιάστηκε και η αύξηση συνεχίστηκε και το 2014.

Οι Καναδοί επιστήμονες του Κέντρου αποδίδουν την έξαρση του φαινομένου στην κλιματική αλλαγή, σε συνδυασμό με την ιδιαίτερη μορφολογία του Ιονίου, ειδικά στο σημείο που συναντά του Κρητικό Πέλαγος. Όπως εξηγούν, «η περιοχή στην οποία καταγράφονται οι περισσότεροι υδροστρόβιλοι είναι ανοιχτά της Σητείας. Μόνο για το 2013 έχουν καταγραφεί εκεί 18 υδροσίφωνες». Επιπλέον, τουλάχιστον 9 υδροστρόβιλοι έκαναν την εμφάνισή τους στη θαλάσσια περιοχή της νότιας Κέρκυρας, στα ανοιχτά της Ηλίας από την πλευρά της Κουρούτας, καθώς και στην περιοχή μεταξύ Κεφαλονιάς και Ζακύνθου. «Η εποχή εμφάνισης των υδροστρόβιλων είναι το φθινόπωρο. Οι συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη του φαινομένου είναι τα ασυνήθιστα για την εποχή θερμά νερά, ο ψυχρός αέρας στην ατμόσφαιρα, ο ασθενής άνεμος και η αυξημένη υγρασία», εξηγεί ο διδάκτωρ Μετεωρολογίας Μιχαήλ Σιούτας, και συνεχίζει: «Οι "τρόμπες", όπως συνηθίζουν να τις ονομάζουν οι ντόπιοι ψαράδες του Ιονίου, μπορούν να φτάσουν σε ύψος μέχρι και τα 500 μέτρα, ενώ πολλές από αυτές διαρκούν έως και 10 λεπτά».


Κίνδυνος για τα αλιευτικά

Οι επιστήμονες συνιστούν στους ναυτικούς να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις επίμαχες περιοχές που πλήττονται από το τροπικό φαινόμενο, το οποίο βρίσκεται σε έξαρση.

«Τα πληρώματα των επιβατηγών πλοίων και κυρίως των μικρών αλιευτικών σκαφών πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά όταν συναντούν στα ανοιχτά του πελάγους υδροσίφωνες», επισημαίνει ο Μ. Σιούτας, προσθέτοντας: «Οι καπετάνιοι οφείλουν να τα αποφεύγουν και να ειδοποιούν απευθείας τις λιμενικές Αρχές για την ακριβή τοποθεσία όπου εκδηλώνεται το φαινόμενο». Όπως τονίζουν οι ειδικοί, μέχρι στιγμής είναι εξαιρετικά δύσκολη η πρόβλεψη της εκδήλωσης των υδροστρόβιλων. Το Διεθνές Κέντρο Ερευνών των Υδροσιφώνων του δόκτορα Ζιλάγκι φιλοδοξεί να δημιουργήσει την πρώτη βάση δεδομένων, η οποία, με βάση τα μετεωρολογικά στοιχεία, θα επιτύχει να δίνει ασφαλή προγνωστικά, προειδοποιώντας έγκαιρα τα πλεούμενα.

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση