iphone app
android app
iphone app android app
Σάββατο 18 Νοεμβρίου 2017
Γεώργιος Παπανικολάου

Γ. Παπανικολάου: Ο άνθρωπος που χάρισε ζωή σε εκατομμύρια γυναίκες


Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες επιστήμονες, καθώς ανακάλυψε και καθιέρωσε το "Τεστ Παπανικολάου". Με τη μέθοδο αυτή κατάφερε να σώσει εκατομμύρια γυναίκες από τον καρκίνο της μήτρας, ο οποίος κάποτε ήταν από τις πρώτες αιτίες θανάτου του γυναικείου πληθυσμού. Ο Γεώργιος Παπανικολάου, από τους σημαντικότερους ανθρώπους της Ιατρικής σε ολόκληρο τον κόσμο, εργάστηκε για πέντε δεκαετίες, κάνοντας σαφές πως η έγκαιρη διάγνωση και η πρόληψη μπορούν να σώσουν ζωές.

Γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 13 Μαΐου 1883, στην Κύμη της Ευβοίας. Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το 1907 μετέβη στη Γερμανία όπου παρακολούθησε μαθήματα Βιολογίας υπό τους καθηγητές Χάικελ και Βάισμαν. Στη συνέχεια γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου όπου και άρχισε τις βιολογικές έρευνες επί του «καθορισμού του φύλου» στα οστρακόδερμα υπό τον καθηγητή Ρίχαρντ Έρτβιχ. Μετά την ανακήρυξή του σε διδάκτορα του Πανεπιστημίου επέστρεψε στην Αθήνα το 1910, όπου και νυμφεύτηκε την Ανδρομάχη Μαυρογένη και στη συνέχεια μετέβη στο Μονακό, όπου και εργάστηκε στο ωκεανογραφικό ινστιτούτο του Πριγκιπάτου συμμετέχοντας στην ομάδα ωκεανογραφικής εξερεύνησης του πρίγκιπα του Μονακό (1911).

Επανερχόμενος στην Ελλάδα συμμετείχε στους Βαλκανικούς Πολέμους και το 1913 αναχώρησε για τις ΗΠΑ όπου και εργάστηκε ως βοηθός στον κλάδο της Ανατομίας στο Πανεπιστήμιο Cornell. Ακολούθως εκλέχτηκε υφηγητής, έκτακτος καθηγητής και τέλος τακτικός καθηγητής της Ανατομίας και Ιστολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου αυτού.

Μετά από μακρές έρευνες επί της εκφυλιστικής κληρονομικής επίδρασης του οινοπνεύματος σε ινδικά χοιρίδια, ο Παπανικολάου στράφηκε σε προβλήματα αναπαραγωγής σχετιζόμενα με τη λειτουργία των γεννητικών οργάνων, τον καθορισμό του φύλου, τη λειτουργία των ενδοκρινών αδένων, καθώς και των φυλετικών ορμονών.

Το 1923 εφάρμοσε τη μέθοδό του σε γυναίκες προς μελέτη των φυσιολογικών γεννητικών λειτουργιών και στη συνέχεια για τη διάγνωση του καρκίνου της μήτρας. Η πρώτη του ανακοίνωση επί της χρησιμοποίησης της κυτταρολογικής μεθόδου προς διάγνωση του καρκίνου της μήτρας, το 1928, έγινε δεκτή με πολύ σκεπτικισμό καθόσον η κρατούσα τότε γνώμη για τέτοιου είδους έρευνα και εφαρμογή επί αποφολιδουμένων κυττάρων ήταν πρακτικά αδύνατη. Τέτοια διάγνωση θεωρούνταν δυνατή, μέχρι την εποχή εκείνη, μόνο με την τομή του πάσχοντος οργάνου.

Οι έρευνες του Παπανικολάου επεκτάθηκαν στη συνέχεια στις κυτταρολογικές αλλοιώσεις στον καρκίνο του αυχένα της μήτρας και του ενδομητρίου, των οποίων τα πορίσματα δημοσίευσε το 1943 από κοινού μετά του καθηγητή Γυναικολογίας Έρμπερτ Τράουστ σε ειδική μονογραφία υπό τον τίτλο "Διάγνωσις του καρκίνου της μήτρας μέσω των κολπικών επιχρισμάτων" ("Diagnosis of Uterine Cancer by the Vaginal Smear"). Η δημοσίευση της εργασίας αυτής ήταν επόμενο να κεντρίσει το παγκόσμιο ιατρικό ενδιαφέρον και να προκαλέσει την άμεση δοκιμαστική χρησιμοποίηση της μεθόδου σε διάφορα νοσοκομεία. Το 1944 έγινε η πρώτη εφαρμογή επί του ουροποιητικού συστήματος και στη συνέχεια επί του πεπτικού και άλλων συστημάτων του οργανισμού.

Ο Παπανικολάου με τις εργασίες του αυτές έγινε ο θεμελιωτής νέου επιστημονικού κλάδου, της «αποφολιδωτικής κυτταρολογίας», βασιζόμενης ακριβώς στη μελέτη των αποφιλιδουμένων κυττάρων του οργανισμού στις διάφορες κοιλότητες αυτού. Η μέθοδος αυτή, που έλαβε προς τιμή του την ονομασία «Μέθοδος Παπανικολάου» ή «Τεστ Παπανικολάου» και κατά συγκοπή «Τεστ Παπ», άνοιξε ευρείς νέους ορίζοντες στην ιατρική έρευνα στη γενετήσια φυσιολογία και ενδοκρινολογία ειδικότερα για τον καρκίνο. Οι δημοσιευμένες εργασίες του Παπανικολάου υπερβαίνουν τις εκατό, ενώ τρεις αποτελούν ειδικές μονογραφίες.

Το 1954, ο Παπανικολάου δημοσίευσε το μνημειώδες έργο "Άτλαντας της Αποφολιδωτικής Κυτταρολογίας" ("Atlas of Exfoliative Cytology"), εδραιώνοντας και επίσημα πλέον τη νέα ιατρική πρακτική και ειδικότητα που ουσιαστικά ανέπτυξε από το μηδέν.

«Το ιδανικόν μου δεν είναι να πλουτίσω, ούτε να ζήσω ευτυχής αλλά να εργασθώ, να δράσω, να δημιουργήσω, να κάμω κάτι τι αντάξιον ενός ανθρώπου ηθικού και δυνατού», έλεγε ο ίδιος.  

Ο Παπανικολάου τιμήθηκε με πλείστες διακρίσεις, μεταξύ των οποίων είναι το μετάλλιο Τιμής της Αμερικανικής Εταιρείας Καρκινολογίας το 1952.

Εκτός από το Πανεπιστήμιο Cornell στο οποίο εργάστηκε επί πενήντα περίπου χρόνια και από το 1947 κατείχε τη θέση του καθηγητή της κλινικής Ανατομικής (το 1957 ανακηρύχτηκε ομότιμος καθηγητής της ίδιας έδρας στο ίδιο πανεπιστήμιο), διετέλεσε, επιπλέον, σύμβουλος ιατρός του Memorial Hospital της Νέας Υόρκης. Το 1949 η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών ονόμασε τον Παπανικολάου επίτιμο διδάκτορά της, ενώ η Ακαδημία Αθηνών το Νοέμβριο του 1957 τον ανακήρυξε επίτιμο μέλος της.

Μετά το θάνατό του, το 1967, του απονεμήθηκε και το Βραβείο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.  

Σήμερα το τεστ Παπανικολάου (τεστ-παπ) χρησιμοποιείται παγκοσμίως για τη διάγνωση του καρκίνου της μήτρας, επί της προκαρκινικής δυσπλασίας και άλλων κυτταρολογικών ασθενειών του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος.

Το 1995 τυπώθηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος χαρτονόμισμα αξίας 10.000 δραχμών, στο οποίο απεικονίζεται ο Γεώργιος Παπανικολάου.

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση